Giải bài tập Công nghệ 8: Đặc điểm và cấu tạo mạng điện trong nhà.

Câu hỏi: Em hãy cho biết hệ thống truyền tải điện năng từ nơi sản xuất điện đến nơi tiêu dùng điện.
Trả lời: Hệ thống truyền tải điện năng từ nơi sản xuất điện đến nơi tiêu dùng điện được thể hiện ở sơ đồ dưới:
+ Thực tế ở nước ta còn có một số nguồn phát điện nữa: điện Mặt trời, phóng điện, nhưng những nguồn điện này công suất nhỏ và chưa nối vào mạng điện quốc gia nên không ghi vào sơ đồ. Một số gia đình ở vùng núi dùng máy phát điện nhỏ chạy bằng sức nước ở các dòng suối hoặc dòng nước nhỏ ở gần nhà.
+ Trong sơ đồ trên, trạm biến áp tăng áp nâng điện áp từ máy phát lên 500kV để hòa vào lưới điện quốc gia đề truyền tải đi xa. Trạm biến áp giảm áp hạ từ điện áp 500kV xuống 220kV hoặc 110kV. Để đơn giản nên trong sơ đồ ghi trạm biến áp
 
trung gian, trong thực tế vị trí này gồm nhiều cấp trạm biến ấp: Trạm biến áp giảm từ 220kV hoặc 110kV xuống 66kV hoặc 35kV, sau đó là các trạm biến áp giảm xuống 15kV hoặc 7kV để cung cấp điện cho từng khu vực, cuối cùng là trạm biến áp giảm xuống 380V, 220V để dẫn điện vào gia đình hoặc nhà máy.

Câu hỏi: Em cho biết điện áp mạng điện trong nhà ở Việt Nam.
Trả lời:  + Từ mấy chục năm trước đây điện áp mạng điện trong nhà ở Việt Nam là 127V, từ vài chục năm gần đây điện áp mạng điện trong nhà ở Việt Nam chuyển sang 220V, tần số 50Hz.
+ Một số đồ dùng điện của Nhật có để 110V - 60Hz ví dụ: Quạt, máy tăng âm, máy ghi âm. ... nếu dùng vào mạng điện ở Việt Nam phải có đổi nguồn ra 100V, nếu dùng điện 110V - 50Hz thì dễ bị hỏng.

Câu hỏi: Em hãy kể những đồ điện dùng trong nhà và công suất của các đồ điện đó?
Trả lời: Đồ dùng điện trong nhà rất đa dạng, công suất khác nhau:
- Dụng cụ chiểu sáng:
Bóng đèn sợi đốt: 10W ÷ 300W.
Bóng đèn ống huỳnh quang: 5W ÷  60W.
Bóng đèn compac: 5W ÷  85W.
Bóng đèn cao áp: 150W ÷  1000W.
- Dụng cụ điện-nhiệt:
Bàn là: 300W ÷ 1200W.
Bếp điện: 600W ÷  2000W.
Nồi cơm điện: 600W ÷  1200W.
Ấm đun nước: 1000W ÷  1800W.
Lò vi sóng: 1000W.
Bếp điện từ: 1800W.
Lò nướng: 2000W.
Bình nước nóng: 1500W ÷  3000W.
- Một số dụng cụ gia đình:
Máy xay sinh tố: 180W ÷  200W.
Máy giặt: 300W ÷  500W (thường nói công suất máy giặt theo khối lượng quần áo: kg).
Tủ lạnh: 100W ÷  200W.
Máy điều hòa: 1000W ÷  2500W (thường nói công suất lạnh máy điều hòa là BTU/h)
Máy bơm nước: 180W ÷  400W (loại thường dùng trong gia đình).

Câu hỏi: Trong SGK Công nghệ 8, trang 173 có viết: “Các thiết bị điện (công tắc điện, cầu dao, ổ cắm điện. ...) và các đồ dùng điện trong nhà phải có điện áp định mức phù hợp với điện áp của mạng điện”. Em có ý kiến gì về điều sách viết?
Trả lời: Đúng là các đồ dùng điện trong nhà: đèn, quạt, ti vi, tủ lạnh phải có điện áp định mức phù hợp với điện áp của mạng điện. Nhưng nói về các thiết bị điện: công tắc điện, cầu dao, ổ cắm điện, ... thì SGK viết chưa đúng. Những thiết bị điện: công tắc điện, cầu dao, ổ cắm điện, ... bán trên thị trường người ta đều làm để dùng trong hệ thống điện thành phố 220V, những thiết bị này đều chịu được điện áp trên 220V nên ta không cần chú ý đến điện áp của thiết bị mà phải chú ý đến dòng điện định mức của thiết bị. Với các thiết bị này ta nên chọn loại chịu dòng lớn hơn dòng định mức của dụng cụ điện thì dùng được lâu bền. Bình nước nóng có công suất lớn không nên dùng phích cắm và ổ cắm điện mà nên dùng cầu dao hoặc aptomat chịu dòng lớn hơn dòng điện định mức ở bình nước nóng. Một số bình nước nóng công suất không lớn lắm người ta dùng phích cắm nhưng phải dùng loại ổ cắm tốt, chịu được dòng lớn. Bếp điện từ công suất lớn nên phải dùng ổ cắm tốt, chịu dòng lớn hơn dòng định mức của bếp.

Câu hỏi: Cũng trong SGK Công nghệ 8, trang 173 viết: “Riêng đối với thiết bị đóng-cắt, bảo vệ và điều khiển, điện áp định mức của chúng có thể lớn hơn điện áp mạng điện”. Em có nhận xét gì về điều hướng dẫn này trong SGK?
Trả lời: Điều hướng dẫn trong SGK không đúng, đối với thiết bị đóng-cắt, bảo vệ và điều khiển, cần chú ý đến dòng điện định mức chứ không ai chú ý đến điện áp định mức vì nhũng thiết bị này thừa sức chịu đựng điện áp thành phố. Trên thị trường hiện nay chỉ có aptomat ngắt dòng chứ không có aptomat ngắt theo điện áp. Ví dụ, cầu dao tuy chế tạo dùng ở điện áp thành phố 220V nhưng nếu dùng ở điện áp 500V vẫn an toàn. Khi đi mua những thiết bị này người ta chỉ cần chú ý đến dòng điện chứ không chú ý đến điện áp.

Máy điều hòa 9000BTU có công suất khoảng 1200W theo lí thuyết thì dòng khoảng 5A nhưng phải dùng aptomat 15A vì dòng khởi động của điều hòa lớn hơn khi hoạt động bình thường nhiều, nếu dùng aptomat 5A thì khi đóng mạch, có thể aptomat sẽ ngắt điện vào điều hòa.

Máy bơm nước 400W theo lí thuyết dòng chưa tới 2A nhưng aptomat trong mạch phải dùng aptomat 10A, nếu dùng aptomat 5A thì dễ cắt mạch khi khởi động.

Quạt điện 12V khi dùng với bình ac quy 12V thì dòng điện qua quạt khi chạy bình thường là 0,85 ÷ 1A nhung nếu trong mạch diện dùng cầu chì 3A thì khi khởi động cầu chì dễ bị đứt.

Câu hỏi: Em hãy nói yêu cầu của mạng điện trong nhà.
Trả lời: Các yêu cầu của mạng điện trong nhà:
- Đảm bảo an toàn cho mọi người trong gia đình và toàn bộ nhà:
- Tại mạch chính phải có cầu dao chống dòng rò (aptomat chống giật) để khi không may có ai chạm vào vật có điện hoặc trẻ em cầm vật dẫn chọc vào dây pha của ổ điện thì aptomat cắt điện trong mạch. Nếu không có cầu dao chống dòng rò thì phải có cầu dao hoặc aptomat thường.
- Các mối nối điện phải bọc kín bằng băng cách điện, dù mối nối bọc cách điện nhưng các mối nối của 2 đường dây không được song song nhau (phải đặt so le nhau).
- Dây dẫn phải chịu được dòng điện lớn hơn tổng dòng điện định mức của các thiết bị điện trong mạch.
- Mỗi mạch nhánh phải có cầu chì hoặc aptomat bảo vệ khi ngắn mạch hoặc quá tải.
- Đường dây đi hợp lí theo đúng quy định để dễ sửa chữa khi có hư hỏng.
- Mạch điện thuận tiện cho sử dụng, các thiết bị của mạch lắp chắc chắn và đảm bảo mĩ thuật.

Câu hỏi: Em hãy nói cấu tạo của mạng điện trong nhà.
Trả lời: - Mạng điện trong nhà em không nói đến công tơ vì hiện nay công tơ của các gia đình đều để ở ngoài nhà.
- Đường dây dẫn diện của mạng điện thành phố sau khi qua công tơ thì vào bảng điện chính đặt gần cửa ra vào. Ở bảng điện chính có cầu dao, aptomat chống giật, có thể có aptomat của các mạch nhánh dẫn đi các tầng của tòa nhà.
- Ở mỗi tầng có bảng điện của các phòng, mỗi phòng có các bảng điện của từng vị trí sử dụng. Bảng điện ở từng vị trí sử dụng đều có aptomat hoặc cầu chì để đảm bảo an toàn. Trên bảng điện của các phòng và các vị trí sử dụng đều có aptomat, các ổ lấy điện, các công tắc cho các đèn.