Giải bài tập Công nghệ 8: Dụng cụ cơ khí.

I. Dụng cụ đo và kiểm tra

1. Thước đo chiều dài

Câu hỏi: Em hãy cho biết thước lá, thước cặp dùng để làm gì?

Trả lời:

a. Thước lá:

- Thước lá dùng để đo độ dài của chi tiết (trục, thanh, ...) hoặc xác định kích thước của sản phẩm.

- Để đo kích thước lớn người ta dùng thước cuộn.

b. Thước cặp

Thước cặp dùng để đo kích thước không lớn lắm: Đường kính trong, đường kính ngoài, chiều sâu của lỗ…

Câu hỏi: Đầu thước cuộn có một mảnh kim loại ghép với thước bằng đinh tán, đinh tán này không ghép chặt mảnh kim loại với thước mà mảnh kim loại có thể xê dịch được, đây có phải là thiếu sót của khâu sản xuất không (h2.1)?

                      H 2.1

Trả lời:  Câu hỏi này rất hay, thước cuộn tuy rất bình thường nhưng nhiều người không biết cách sử dụng. Câu hỏi này đã được hỏi nhiều người đều trả lời đây là do người sản xuất không tán đinh cho miếng kim loại gắn chặt với thước. Thật ra người sản xuất cố tình ghép lỏng miếng kim loại với đầu thước để miếng kim loại có thể xê dịch được một khoảng bằng bề dày của miếng kim loại. Khi đo bên ngoài vật thì mảnh kim loại móc vào bên ngoài vật, mặt trong mảnh kim loại trùng với vạch 0 (hình 2.2). Khi đo bên trong vật, ví dụ đo bên trong khung cửa thì mảnh kim loại cọ sát vào một bên khung cửa, lưng thước chạm vào khung cửa bên kia, lúc này mặt ngoài miếng kim loại trùng với vạch 0. Kích thước khung cửa là số chỉ thị trên thước cộng với kích thước của thước đã được người sản xuất ghi trên vỏ thước (ví dụ ở hình 2.1 kích thước này là 5,5cm).

2. Thước đo góc

Câu hỏi: Quan sát hình 20.3b SGK (tương tự ở hình 2.4 ở bên), hãy nêu cách sử dụng thước đo góc vạn năng?

Trả lời: Cách sử dụng thước đo góc vạn năng:

- Đặt cạnh AB của ê ke trùng với 1 cạnh của góc muốn đo

- Quay thanh cho cạnh có đầu nhọn trùng với cạnh kia của góc muốn đo

- Đọc số đo của góc trên ê ke theo cạnh có đầu nhọn.

Chú ý: Thước làm bằng nhựa trong, không màu.

II. Dụng cụ tháo lắp và kẹp chặt

Câu hỏi: Em hãy nêu tên và công dụng các dụng cụ tháo, lắp và kẹp chặt ở hình 20.4SGK.

Loại dụng cụ	Tên dụng cụ	Công dụng
Dụng cụ tháo lắp
Dụng cụ kẹp chặt

Trả lời: Tên và công dụng các dụng cụ tháo, lắp và kẹp chặt ở hình 20.4 SGK:

Loại dụng cụ	Tên dụng cụ	Công dụng
Dụng cụ tháo lắp	a. Mo lết b. Cờ lê c. Tua vít	- Dùng để tháo, lắp các chi tiết. - Dùng để tháo, lắp các chi tiết. - Dùng để tháo, lắp các chi tiết.
Dụng cụ kẹp chặt	d. Êtô e. Kìm	- Dùng để kẹp chặt các chi tiết khi gia công: Khoan, dũa, cưa, cắt, đục. .. - Dùng để kẹp chặt bằng tay vặt cần gia công.

III. Dụng cụ gia công

Câu hỏi: Em hãy quan sát hình 20.5 SGK, nêu cấu tạo, công dụng của từng dụng cụ gia công?

TT	Tên gọi	Cấu tạo	Công dụng
1 2 3 4	Búa Cưa Đục Dũa

Trả lời: Cấu tạo, công dụng của từng dụng cụ gia công:

TT	Tên gọi	Cấu tạo	Công dụng
1           2             3       4	Búa           Cưa             Đục       Dũa	- Đầu búa bằng thép được tôi cứng. - Cán búa bằng gỗ tốt. - Lỗ tra cán hình côn   - Khung cưa. - Vít điều chỉnh. - Chốt.  - Lưỡi cưa.  - Tay nắm.      - Đầu (cán) - Thân - Lưỡi => Làm bằng thép tốt - Đầu dũa - Cán dũa bằng gỗ lấp vào đầu dũa	. - Dùng để đập tạo lực.           - Dùng để cắt đứt các thanh, thỏi hay tấm vật liệu thành đoạn hay vật thể có hình dạng kích thước cần thiết. - Cắt bỏ phần thừa của sản phẩm. - Cắt rãnh làm mộng. - Đục là phương pháp gia công tho được sử dụng khi lượng dư gia công lớn.   - Dùa dùng để tạo độ nhẵn, phẳng trên các bề mặt nhỏ.

Câu hỏi: Có mấy loại dụng cụ đo và kiểm tra? Công dụng của chúng? Nêu cấu tạo của thước cặp?

Trả lời: Có 2 loại dụng cụ đo và kiểm tra:

+ Thước đo chiều dài: Thước lá, thước cuộn, thước cặp.

+ Thước đo góc: ê ke, ke vuông, thước đo góc vạn năng.

- Công dụng cua các dụng cụ do:

+ Thước đo chiều dài:

- Thước lá: Để đo độ dài của chi tiết hoặc xác định kích thước của sản phẩm.

- Thước cuộn: Dùng để đo các kích thước lớn.

- Thước cặp: Dùng để đo đường kính trong, đường kính ngoài, chiều sâu của lỗ với kích thước không lớn lắm.

+ Thước đo góc:

- Ê ke, ke vuông dùng để đo các góc vuông.

- Thước đo góc vạn năng: Để xác định trị số thực của một góc bất kì.

- Cấu tạo của thước cặp:

1. Cán 2. Mỏ 3. Khung động 4. Vít hãm 5. Thang chia độ chính

6. Thước đo chiều sâu 7. Mỏ 8. Thang chia độ của du xích

Câu hỏi: Hãy nêu cách sử dụng các dụng cụ tháo, lắp và kẹp chặt?

Trả lời: 1. Cách sử dụng các dụng cụ tháo, lắp:

a. Cách sử dụng mỏ lết:

- Diều chỉnh vít ở giữa để mơ rộng hoặc thu hẹp mỏ cặp vừa với kích thước đai ốc cần tháo, lắp.

- Để lắp các chi tiết, vặn vít thuận chiều kim đồng hồ (đối vói vít ren xoắn phải).

- Để tháo các chi tiết, vặn vít ngược chiều kim đồng hồ (đối với vít ren xoắn trái).

b. Cờ lê:

- Khi lắp các chi tiết, đặt cờ lê vào đai ốc, quay cờ lê thuận chiều kim đồng hồ (đối với vít ren xoắn phải).

- Khi tháo các chi tiết, đặt cờ lê vào đai ốc, quay cờ lê ngược chiều kim đồng hồ (đối với vít ren xoắn phải).

c. Tua vít:

- Khi lắp các chi tiết, đặt tua vít vào rãnh của mũ vít, quay cán tua vít thuận chiều kim đồng hồ (đối với vít ren xoắn phải), các chi tiết dược lắp chặt.

- Khi tháo các chi tiết, đặt tua vít vào rãnh của mũ vít, quay cán tua vít ngược chiều kim đồng hồ (đối với vít ren xoắn trái),các chi tiết được tháo ra.

2. Cách sử dụng dụng cụ kẹp chặt (ê tô).

Để gia công một chi tiết, ta tiến hành như sau:

- Quay tay quay để mở rộng hoặc thu hẹp khẩu độ giữa má động và má tĩnh vừa với kích thước của vật cần gia công.

- Sau khi đặt vật cần gia công vào giữa hai má, quay tay quay thuận chiều kim đồng hồ để má động tiến vào má tĩnh, vật được kẹp chặt.

- Để tháo vật ra, quay tay quay ngược chiều kim đồng hồ, má động lùi xa má tĩnh.