Giải bài tập Công nghệ 8: Thực hành: Đèn ống huỳnh quang

Câu hỏi: Để thực hành bài “Đèn ống huỳnh quang” em cần chuẩn bị những gì?

Trả lời: Để thực hành bài “Đèn ống huỳnh quang” mỗi nhóm cần chuẩn bị:

- Ổ cắm 220V có cầu chì hoặc aptomat bảo vệ.

- Vật liệu:

+ 1 cuộn bảng dính cách điện.

+ 2m dây 2x 0,3mm² có phích cắm điện để nối từ bộ đèn ra ổ cắm nếu ổ cắm cách bàn thực hành khoảng 1m.

- Dụng cụ, thiết bị:

- Kìm cắt dây, kìm tuốt dây, tua vít.

- 1 bóng đèn ống huỳnh quang 0,6m.

- 1 máng đèn 0,6m.

- 2 vít M4 + đai ốc để lắp chấn lưu vào máng.

- 1 chấn lưu sắt từ 20W.

- 1 tắc te.

Có thể dùng kéo để thay thế kìm cắt dây và kìm tuốt dây cho đỡ tốn tiền.

Câu hỏi: Em thực hành bài này như thế nào?

Trả lời: Các bước tiến hành khi thực hành bài này:

- Đọc để hiểu và giải thích ý nghĩa các kí hiệu trên đèn ống huỳnh quang rồi ghi vào báo cáo thực hành.

- Quan sát cấu tạo và các kí hiệu trên chấn lưu, tắc te rồi ghi vào báo cáo thực hành.

- Quan sát sơ đồ mạch điện đèn huỳnh quang trên hình 3.5 rồi quan sát máng đèn để lắp theo sơ đồ hình 3.5:

- Trên máng đèn thấy hai cực tắc te nối với hai chân đèn.

- Cắt sợi dây nối hai chân đèn ra (dây không nối với đui của tắc te), một đầu nối vào chấn lưu, một đầu nối vào dây có phích cắm để cắm vào ổ điện (nối xong lấy băng dính cách điện bọc kín chỗ nối). Đầu còn lại của dây có phích cắm nối vào đầu còn lại của chấn lưu. Đặt chấn lưu vào trong máng đèn rồi dùng 2 vít M4 vặn chặt chấn lưu vào máng.

Lắp bóng đèn vào máng.

Nhìn sơ đồ thấy tắc te, hai sợi tóc bóng đèn, chấn lưu mắc nối tiếp nhau vào mạch điện. 

Sau khi kiểm tra mạch điện nếu thấy đúng với sơ đồ 3,5 thì cắm phích vào ổ điện. Khi cắm phích vào ổ điện thì quan sát hoạt động của tắc te và sự phóng điện trong đèn, ghi nhận xét vào báo cáo thực hành.

Câu hỏi: Khi đóng mạch điện em thấy hiện tượng gì trong tắc te, hiện tượng gì ở bóng đèn ống?

Trả lời: Khi đóng mạch điện em thấy trong tắc te có vùng sáng giữa hai cực, đấy là hiện tượng phóng điện giữa hai cực trong tắc te. Tắc te không sáng liên tục mà cứ chớp sáng từng hồi, đồng thời bóng đèn cũng nháy sáng. Sau vài lần nháy sáng thì bóng đèn mới sáng hẳn và trong tắc te không thấy có phóng điện nữa.

Câu hỏi: Khi đóng mạch điện mà thấy tắc te và bóng bình thường, không có hiện tượng gì xảy ra là nguyên nhân tại sao?

Trả lời: Khi đóng mạch điện mà thấy tắc te và bóng bình thường, không có hiện tượng gì xảy ra có thể do một trong các nguyên nhân:

- Mạch điện có chỗ nào không tiếp xúc, ví dụ ở các chân đèn, chân tắc te. Kiểm tra tìm chỗ mạch điện bị hở.

- Tắc te hỏng, thường trong 100 tắc te đưa ra thị trường cũng có vài cái hỏng phải trả lại cơ sở sản xuất. Trường hợp này phải thay tắc te.

- Bóng bị đứt tóc hoặc dây dẫn từ tóc ra không tiếp xúc với ống đồng nhỏ ở chân bóng. Lấy kìm bóp bẹp đầu ống đồng ở chân bóng để ống đồng ôm chặt vào dây dẫn nối từ dây tóc ra. Nếu chưa thấy dẫn điện tức là đứt tóc, phải thay bóng khác. Thường 100 bóng đưa ra thị trường cũng có vài bóng bị hỏng trường hợp này.

Nếu không có bóng thay, lấy sợi dây dẫn nối 2 chân bóng bị đứt tóc thì bóng đèn cũng sáng được bình thường trong thời gian khá dài.

Việc kiểm tra hở mạch, đứt tóc dùng đồng hồ vạn năng MF-500 trong bộ dụng cụ Công nghệ 8 (xin xem hướng dẫn sử dụng đồng hồ đo điện MF-500 ở phần phụ lục cuối sách).

Câu hỏi: Khi đóng mạch điện nếu thấy tắc te sáng liên tục nhưng ánh sáng yếu và bóng đèn không sáng được thì em làm thế nào?

Trả lời: Khi đóng mạch điện nếu tắc te sáng liên tục nhưng ánh sáng yếu và bóng đèn không sáng được nguyên nhân do phóng điện yếu, cực tắc te xa nhau quá, không đủ nóng để biến dạng nhiều và chạm vào nhau được; trường hợp này em cầm tắc te ném mạnh vừa phải xuống nền nhà hoặc đập cạnh tắc te xuống mặt bàn, hai cực tắc te gần nhau hơn thì tắc te lại làm việc bình thường và bóng đèn sáng được. Nếu ném xuống nền nhà hoặc đập xuống bàn mà tắc te không làm việc bình thường được thì thay tắc te mới. Trong 100 tắc te đưa ra thị trường cũng có vài cái bị hiện tượng này, phải trả lại cơ sở sản xuất.

Câu hỏi: Khi đóng mạch điện mà hai điện cực bóng chỉ nóng đỏ làm hai đầu bóng có ánh sáng vàng của sợi đốt là do nguyên nhân gì?

Trả lời: Khi đóng mạch điện mà hai điện cực bóng chỉ nóng đỏ làm hai đầu bóng có ánh sáng vàng của sợi đốt có thể do 1 trong 2 nguyên nhân:

Tụ điện trong tắc te bị rò, em tháo tắc te ra rồi cắt tụ đi là tắc te lại làm việc hình thường.

Bóng bị lọt khí, trường hợp này nếu để lâu bóng sẽ đứt tóc.

Câu hỏi: Khi đóng mạch điện mà ánh sáng trong bóng đèn không sáng đều mà cứ có vằn sáng là do nguyên nhân gì?

Trả lời: Khi đóng mạch điện mà anh sang trong bóng đèn không sáng đều mà cứ có vằn sáng là do tiếp xúc kém ở một trong 4 chân bóng đèn, tháo bóng đèn ra để cạo sạch 4 đầu chân bóng, dùng mũi tua vít nhỏ hay mũi dao nhọn cạo phần đồng tiếp xúc với chân bóng ở đui đèn.

Câu hỏi: Nếu dòng mạch điện mà bóng đèn sáng rực lên rồi tắt là do nguyên nhân gì?

Trả lời: Nếu đóng mạch diện mà bóng đèn sáng rực lên rồi tắt là do chấn lưu bị chập, phải thay chấn lưu khác vì nếu lắp bóng nào vào cùng bị đứt sợi đốt ngay.

Câu hỏi: Nếu trong khi bóng đèn sáng mà có tiếng kêu phát ra ở chấn lưu là do  nguyên nhân gì?

Trả lời: Nếu trong khi bóng đèn sáng mà có tiếng kêu phát ra ở chấn lưu là do hai vít chưa bắt chặt chấn lưu vào máng, nếu đã vặn chặt chấn lưu vào máng mà vẫn có tiếng kêu là chấn lưu chất lượng kém, không nên dùng vì nó làm bóng chóng hỏng.

Câu hỏi: Nếu đóng mạch diện mà đèn chỉ chớp sáng nhưng không sáng hẳn là do nguyên nhân gì?

Trả lời: Nếu đóng mạch điện mà đèn chỉ chớp sáng nhưng không sáng hẳn là do áp suất khí trong đèn hơi cao, phải thay đèn khác. Điều này vẫn xảy ra do lỗi sản xuất, thường trong 100 bóng đèn đưa ra thị trường có vài bóng bị trường hợp này phải trả lại nhà sản xuất. Khi bóng đèn dùng lâu quá cũng có hiện tượng này.

Câu hỏi: Nếu lúc mới đóng mạch điện bóng đèn ống sáng mờ, một lúc sau mới sáng hẳn là do nguyên nhân gì?

Trả lời: Nếu lúc mới đóng mạch điện bóng đèn ống sáng mờ, một lúc sau mới sáng hẳn là do bóng dùng lâu rồi, nên thay bóng mới.