Miền Bắc chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mĩ, tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội và làm nghĩa vụ hậu phương lớn (1965 - 1968) .

1. Mĩ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất
 
- Ngày 5/8/1964 dựng nên “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ”, Mĩ cho máy bay ném bom phá hoại một số nơi ở miền Bắc và đến ngày 7/2/1965 Mĩ chính thức gây ra cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân lần thứ nhất trên toàn miền Bắc.
 
- Tiến hành chiến tranh phá hoại lần thứ nhất ở miền Bắc, Mĩ thực hiện âm mưu: phá tiềm lực kinh tế, quốc phòng, phá công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc; ngăn chặn nguồn chi viện từ ngoài vào miền Bắc và từ miền Bắc vào miền Nam; uy hiếp tinh thần, làm lung lay quyết tâm chống Mĩ của nhân dân ta ở hai miền đất nước.
 
- Để thực hiện âm mưu đó, Mĩ huy động một lực lượng không quân và hải quân, cả những loại mới nhất như B52, F111, và với các loại vũ khí hiện đại, cho máy bay, tàu chiến bắn phá liên tục, khắp mọi nơi, mọi lúc, trong mọi thời tiết với cường độ ngày càng tăng.
 
Không quân và hải quân Mĩ tập trung đánh vào các mục tiêu quân sự, đầu mối giao thông, Nhà máy, xí nghiệp, hầm mỏ, công trình thuỷ lợi, khu đông dân. Chúng đánh cả trường học, nhà trẻ, bệnh viện, khu an dưỡng, đền chùa, nhà thờ... Bom đạn của Mĩ đã tàn phá biết bao của cải, bao cơ sở kinh tế, công trình văn hóa, giáo dục, y tế mà nhân dân đã tạo nên trong hơn 10 năm trước đó.
 
2. Miền Bắc chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của Mĩ, vừa chiến đấu vừa sản xuất.

- Ngay sau khi Mĩ mở rộng chiến tranh phá hoại, miền Bắc đã kịp thời chuyển mọi hoạt động phù hợp với hoàn cảnh mới, thực hiện quân sự hóa toàn dân, đào đắp công sự chiến đấu, hầm hào phòng tránh, tổ chức sơ tán, phân tán người và của khỏi những vùng trọng điểm, những nơi đông dân để tránh thiệt hại.
 
- Với tinh thần “Không có gì quí hơn độc lập tự do”, quân dân miền Bắc đã sôi nổi tham gia các phong trào thi đua yêu nước chống Mĩ cứu nước: lực lượng vũ trang nêu cao khẩu hiệu; “Nhắm thẳng quân thù mà bắn”, công nhân nêu quyết tâm: “Chắc tay súng vững tay búa” nông dân “Chắc tay súng, vững tay cày” thanh niên “Ba sẵn sàng” phụ nữ “Ba đảm đang”.
 
Trong hơn 4 năm chống chiến tranh phá hoại (5/8/1964 đến 1/11/1968) quân và dân miền Bắc đã bắn rơi 3234 máy bay, diệt và bắt sống hàng ngàn giặc lái, bắn cháy và bắn bị thương 143 tàu chiến và tàu biệt kích. Ngày 1/11/1968 Mĩ phải ngừng ném bom đánh phá miền Bắc.
 
- Trong khi đó, sản xuất tiếp tục được đẩy mạnh. Trong công nghiệp, năng lực sản xuất ở một số ngành được giữ vững. Riêng công nghiệp địa phương và công nghiệp quốc phòng có tăng lên so với trước chiến tranh. Trong nông nghiệp, diện tích canh tác được mở rộng, năng suất lao động không ngừng tăng lên, ngày càng có nhiều hợp tác xã, nhiều địa phương đạt 3 mục tiêu.
 
- Trên Mặt trận giao thông vận tải, một trong những trọng điểm bắn phá của địch, ta đảm bảo thường xuyên thông suốt. Văn hóa, khoa học kỹ thuật, văn học nghệ thuật cũng được phát triển, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ chính trị và đời sống nhân dân.
 
- Nhờ những nỗ lực phi thường trong sản xuất và chiến đấu của giai cấp công nhân, nông dân tập thể, của toàn dân cùng vái sự giúp đỡ to lớn, có hiệu quả của các nước xã hội chủ nghĩa và loài người tiến bộ, những nhu cầu chiến đấu tại chỗ và ở miền Nam cùng với những nhu cầu thiết yếu của đời sống nhân dân được đáp ứng.
 
3. Miền Bắc làm nghĩa vụ hậu phương lớn.
 
- Ngay từ khi đế quốc Mĩ có hành động leo thang mở rộng chiến tranh xâm lược ra cả nước. Nghị quyết Trung ương lần thứ 11 (Tháng 3/1965) và lần 12 (12/1965) đã xác định rõ: Chống Mĩ cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng nhất của dân tộc ta, miền Bắc là hậu phương lớn, còn miền Nam là tiền tuyến lớn.
 
- Với vai trò hậu phương lớn, trong những năm chống Mĩ, ngay cả trong điều kiện chiến tranh ác liệt, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, miền Bắc luôn hướng về miền Nam, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của tiền tuyến lớn: “Thóc không thiếu một can, quân không thiếu một người” và hai miền ruột thịt, miền Bắc thi đua phấn đấu “mỗi người làm việc bằng hai”.
 
- Tuyến đường vận chuyển chiến lược Bắc - Nam mang tên Hồ Chí Minh trên bộ (dọc theo phía Tây dãy Trường Sơn) và trên biển (dọc theo bờ biển Việt Nam) bắt đầu được khai hoang từ tháng 5/ 1959 ngày càng vươn dài và mở rộng.
 
- Qua hai tuyến đường vận chuyển chiến lược ấy, trong 4 năm (1965-1968) miền Bắc đã đưa vào miền Nam hơn 300.000 cán bộ, bộ đội tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu, tham gia xây dựng kinh tế, văn hóa tại các vùng giải phóng cùng với hàng chục vạn tân vũ khí đạn dược, quân trang, quân dụng, xăng dầu, lương thực, thực phẩm thuốc men... Tính chung trong 4 năm, số lượng người và vật chất chuyển vào miền Nam tăng gấp 10 lần so với thời kỳ trước.
 
- Sự chi viện to lớn của miền Bắc là một trong những nhân tố có tính chất quyết định thắng lợi của quân và dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mĩ - Nguỵ.