Giải bài tập Sinh học 8, bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡng.

- Trung khu của các phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng nằm ở đâu?.
 
Trung khu (bộ phận trung ương) của các phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng đều nằm trong chất xám, nhưng trung khu của phản xạ sinh dưỡng nằm trong sừng bên của tủy sống và trụ não.
 
- Có gì khác nhau giữa đường hướng tâm của phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng?.
 
Đường hướng tâm của phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng đều gồm 1 nơron liên hệ với trung khu ở sừng sau chất xám.
 
Có gì khác nhau giữa đường li tâm của phản xạ vận động và đường li tâm của phản xạ sinh dưỡng?.
 
Đường li tâm của phản xạ vận động chỉ có 1 nơron chạy thẳng từ sừng trước chất xám tới cơ quan đáp ứng, còn đường li tâm của phán xạ sinh dưỡng gồm 2 nơron tiếp giáp nhau trong các hạch thần kinh sinh dưỡng.
 
Trình bày rõ sự sai khác giữa 2 bộ phận giao cảm và đối giao cảm?.
 

Cấu tạo	Bộ phận giao cảm	Bộ phận đối giao cảm
Trung ương	Các nhân xám ở sừng bên tuỷ từ đốt tuỷ ngực 1 đến đốt tuỷ thắt lưng III	Các nhân xám ở trụ não và sừng bên đoạn cùng tuỷ sống.
Ngoại biên – hạch thần kinh (nơi chuyển tiếp nơron)	Chuỗi hạch nằm dọc 2 bên cột sống (chuỗi hạch giao cảm) hoặc các hạch trước cột sống xa cơ quan phụ trách.	Hạch nằm xa trung ương, gần hoặc cạnh cơ quan phụ trách.
Nơron trước hạch	Sợi trục ngắn (có bao miêlin)	Sợi trục dài (có bao miêlin).
Nơron sau hạch	Sợi trục dài (không có bao miêlin).	Sợi trục ngắn (không có bao miêlin)

 
Hai bộ phận giao cảm và đối giao cảm có chức năng đối lập đối với hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng, nhờ đó mà điều hòa được hoạt động của chúng phù hợp với nhu cầu cơ thể từng lúc, từng nơi.
 
Lập bảng so sánh cung phản xạ vận động với cung phản xạ sinh dưỡng? Bảng so sánh cung phản xạ vận động với cung phản xạ sinh dưỡng.
 

	Cung phản xạ vận động	Cung phản xạ sinh dưỡng
Trung khu	Nằm trong chất xám.	Nằm trong chất xám, ở sừng bên của tủy sống và trụ não.
Đường hướng tâm	Gồm 1 nơron liên hệ với trung khu ở sừng sau chất xám.	Gồm 1 nơron liên hệ với trung khu ở sừng sau chất xám.
Đường li tâm	Chỉ có 1 nơron chạy thẳng từ sừng trước chất xám tới cơ quan đáp ứng.	Gồm 2 nơron tiếp giáp nhau trong các hạch thần kinh sinh dưỡng.

 
Trình bày sự giống nhau và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa 2 bộ phận giao cảm và đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng?.
 
Sự giống nhau và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa 2 bộ phận giao cảm và đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng.
 
- Sự giống nhau:
 
+ Đều có trung ương là nhân xám.
+ Điều hòa hoạt động phù hợp với nhu cầu cơ thể, từng lúc, từng nơi.
 
- Sự khác nhau:
 
+ Bộ phận giao cảm:
 
Có trung ương là nhân xám ở sừng bên tủy từ đốt sống ngực I đến đốt tủy thắt lưng thứ III.
Chuỗi hạch nằm dọc 2 bên cột sống hoặc các hạch trước cột sống, xa cơ quan phụ trách.
Nơron trước hạch có sợi trục ngắn (có bao miêlin), nơron sau hạch có sợi trục dài (không có bao miêlin).
 
+ Bộ phận đối giao cảm:
 
• Có trung ương là nhân xám ở trụ não và sừng bên đoạn cùng tủy sống.
• Hạch nằm xa trung ương hoặc gần cơ quan phụ trách.
• Nơron trước hạch có sợi trục dài (có bao miêlin). Nơron sau hạch có sợi trục ngắn (không có bao miêlin).
 
Trình bày phản xạ điều hòa hoạt động của tim và hệ mạch trong các trường hợp huyết áp tăng cao và lúc hoạt động lao động?.
 
Điều hòa tim mạch bằng phản xạ sinh dưỡng trong các trường hợp:
 
Lúc huyết áp tăng cao: áp thụ quan bị kích thích làm xuất hiện xung thần kinh truyền về trung ương phụ trách tim mạch nằm trong các nhân xám thuộc bộ phận đối giao cảm, theo dây li tâm (dây thần kinh X hay dây mê tẩu) tới tim làm giảm nhịp co và lực co đồng thời làm dãn các mạch da và mạch ruột gây hạ huyết áp.
 
Hoạt động lao động: khi lao động xảy ra sự ôxi hóa đường glucô để tạo năng lượng cần cho sự co cơ, đồng thời sản phẩm phân hủy quá trình này là CO2 tích lũy dẫn trong máu, H⁺ được hình thành do:

 

H+ sẽ kích thích thụ quan gây ra xung thần kinh hướng tâm, truyền về trung khu hô hấp và tuần hoàn nằm trong hành tủy, truyền tới trung khu giao cảm và theo dây giao cảm đến tim và mạch máu (lên cơ làm tăng nhịp và lực co tim và mạch máu dồn cơ dãn ra để cung cấp oxi cần cho nhu cầu năng lượng co cơ, đồng thời chuyển nhanh sản phẩm phân hủy đến các cơ quan bài tiết.
 
Em hãy cho một ví dụ về sự tác dụng đối lập nhưng phối hợp của hệ giao cảm và đối giao cảm trong cơ thể?.
 
Khi ăn no, dạ dày căng (bị kích thích) gây phản xạ của bộ phận đối giao cảm làm dạ dày co bóp, tiết dịch tiêu hoá. (Lúc này bộ phận giao cảm tại dạ dày tạm ngừng tác động).