Siêng năng, cần cù, tiết kiệm là những đức tính tốt đẹp của nhân dân ta từ bao đời nay. Nước ta ở về xứ nóng, khí hậu gió mùa, nghề nông phát triển nhưng thiên tai bão lụt xảy ra thất thường, có thể gây tổn thất lớn về người và của cải vật chất. Phải có ý thức “tích cốc phòng cơ”. Phải dãi dầu mưa nắng, cuốc bám cày sâu thì cuộc sống mới được bảo đảm.

A. Ghi nhớ
– Ăn vóc, học hay.
– Có học mới hay, có cày mới biết.
– Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học.
– Không cày không có thóc, không học không biết chữ.
– Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.
– Học ăn, học nói, học gói, học mở.
– Không thầy đố mày làm nên.
– Học thầy không tày học bạn.
– v.v …

Trong chín câu tục ngữ dưới đây đều có vần, chỉ trừ câu 7 và câu 8. Câu 9 diễn đạt bằng thơ lục bát. Có câu dùng cách nói cụ thể, có câu sử dụng ẩn dụ, so sánh. Câu nào cũng có nghĩa bóng sâu sắc. Tất cả các câu tục ngữ hoặc khẳng định giá trị, vẻ đẹp của con người, hoặc nêu lên bài học giữ gìn phẩm giá, nhân cách hoặc chỉ ra kinh nghiệm học hành.

Cũng như hai tiếng học - hành, học - hỏi, hai chữ làm và ăn được nhân dân ta nói đến trong ca dao, tục ngữ thật sâu sắc, ý vị đậm đà. Đây là câu tục ngữ tiêu biểu nhất nêu lên bài học làm người, thể hiện một triết lí nhân sinh tích cực về mối quan hệ giữa làm và ăn của mỗi người trong xã hội:

Nước ta ở về xứ nóng, gió mùa. Nhân dân ta có nghề trồng lúa nước lâu đời. Nền văn minh sông Hồng là nền văn minh trồng lúa nước đã hình thành và phát triển qua hơn bốn nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước vẻ vang.

Hơn bao giờ hết, mỗi người công dân phải có nghĩa vụ giữ gìn và bảo vệ đất đai, đồng ruộng. Đất nuôi sống người. Đất là Tổ quốc thiêng liêng mà ta yêu quý: “Tấc đất, tấc vàng”.