Những con người ấy sống không niềm tin , không lí tưởng, sống không hứa hẹn, không nhìn vào ngày mai... Chợt nhớ đến câu hỏi lớn của nhà thơ cách mạng Tố Hữu: “Ôi, sống đẹp là thế nào hỡi bạn” lại càng là một khái niệm trừu tượng mà mỗi người có một cách hiểu riêng. Những hành động như trên liệu có phải là “sống đẹp”. Mỗi người phải làm thế nào để sống cho đẹp?.
Trước hết cần phải hiểu từ “sống” không phải là một khái niệm tồn tại đơn thuần.
Tồn tại nhưng phải để cho người khác biết có sự tồn tại của mình tức là phải thể hiện rằng “Tôi đang ở đây! Tôi có mặt trên cõi đời này, bằng hành động trong cuộc sống chứ không phải chỉ lặng lẽ như một cái bóng qua đêm rồi lại đến ngày”. Và mỗi người chọn cho mình những cách thể hiện khác nhau hình thành lên những cách sống khác nhau; sống đẹp, sống có ích và lối sống ích kỉ, buông thả, thậm chí chìm trong vòng tội lỗi. Như vậy “sống đẹp” là một lối sống tích cực mà mỗi người cần phải hướng tới. Nhưng sống thế nào mới là lối "sống đẹp" còn là điều băn khoăn của rất nhiều người.
“Đẹp” không phải chỉ là cái đẹp hình thức. Cái "đẹp" thể hiện từ những hành động cư xử nhỏ nhất trong cuộc sống đến nghị lực vươn lên trong mỗi con người. "Sống đẹp" trước hết phải xuất phát từ lòng nhân ái, từ chính tình yêu trong trái tim để từ đó mà sống hết mình vì người khác, để bao dung, thứ tha... Xuất phát từ tình yêu thương nên bất cứ hành động nào dù là nhỏ nhất cũng đầy sự quan tâm, chia sẻ giữa những con người. Một sáng đến trường, bạn không sợ muộn học mà dừng lại giúp một cụ già qua đường. Mỗi ngày dành dụm tiền để ủng hộ quỹ "Vì người nghèo". Những hành động ấy dù nhỏ nhặt nhưng đều là những nghĩa cử cao đẹp.
Sống đẹp trước hết là nhu cầu cua mỗi người và mọi người. Ai lại không muốn mình sẽ thực sự đẹp trong mắt của mọi người cũng như của chính mình. Hạnh phúc với chính mình nghĩa là được người khác thừa nhận và hạnh phúc hơn nữa khi chính mình cũng cảm thấy thoải mái và vừa lòng với chính mình. Hạnh phúc toàn vẹn và tuyệt vời nhất khi con người sống đẹp một cách đúng nghĩa với cái đẹp cả về hình thức lẫn nội dung. Cái đẹp ấy không chỉ tựu chung ở nét đẹp bên ngoài mà còn phải là đẹp ở hành vi, thái độ và cả quan điểm sống, lí tưởng sống.
Sống đẹp phải là sống biết cống hiến. Đừng vội cho rằng cống hiến là một thuật ngữ khá xa lạ với nhiều người trẻ ngày nay. Hãy lắng nghe và biết quan sát. Đâu đây vẫn thường xuyên có những bạn trẻ. Những cụ già và thậm chí cả những em bé vẫn âm thầm cống hiến. Hãy hiểu cống hiến theo nghĩa rộng của nó. Trước hết, đứng dồn ép từ cống hiền theo kiểu là chỉ biết hi sinh hoàn toàn một cách thụ động. Hãy phả vào cống hiến một hơi thở của cuộc sống sẽ thấv hết giá trị của sự cống hiến, biết sống tốt cho mình cũng có thể được xem là cống hiến. Khi cá nhân biết làm chủ, biết tích cực học tập, biết nỗ lực tối đa để làm việc... để có thể đứng vững và đi bằng chính đôi chân của mình mà không phụ thuộc, không làm phiền người khác đã là cống hiến. Bao nhiêu tiền của, bao nhiêu sự phiền nhiễu sẽ không xảy ra với nhưng người thân của họ, với chính gia đình họ thì đã là quá tốt. Thế là sống đẹp!
Trong cuộc sống, sống đẹp còn thôi thúc con người biết nghĩ cho người khác chứ không quá cá nhân và ích kỉ để chỉ nghĩ đến mình mà thôi. Nghĩ cho người khác để bất kì hành vi và thái độ nào của mình cũng đừng làm cho người khác đau, đừng làm cho người khác khó chịu... hãy tưởng tượng xem người ta sẽ nói gì nếu như những bạn trẻ cứ đua xe, lạng lách, đánh võng hoặc quậy phá hàng ngày hàng giờ sẽ nhận được những lời mắng như thế nào từ phía những người xung quanh. Chính bản thân họ chưa chắc đã nhận được những lời phê bình hay thậm chí là chửi mắng. Chính bố mẹ, chính gia đình và thậm chí là dòng tộc của họ nhận lãnh. Chính kiểu sống chưa thật sự đẹp này đã làm cho những người xung quanh bị ảnh hưởng. Biết nghĩ tới mình để sống tốt vẫn chưa đủ mà còn biết nghĩ đến người thân, người xung quanh... mới có nghĩa là sống đẹp không ích kỉ.
Có lẽ lí tưởng sống của mỗi người đều được xây dựng một cách khác nhau nhưng khi thực hiện bất kì một hoạt động nào đó trong cuộc sống, đừng quên rằng con người tồn tại một cách chặt chẽ khi sống cùng cộng đồng. Sống đẹp còn phải nghĩ đến thể diện của một quốc gia, một dân tộc. Những cô gái Việt Nam tình nguyện làm “dâu” xứ người, chấp nhận bị mua bán như những vật phẩm không chỉ là nỗi đau của bản thân họ mà còn của những người phụ nữ Việt. Quan sát về tình hình giao thông Việt Nam để nhận thấy những tai nạn liên tục xảy ra, những vấn đề tiêu cực nảy sinh liên tục sẽ thấy rằng cái lo đó, cái chưa đẹp đó không chỉ của một người mà của cả một quốc gia, một cộng đồng. Hãy nhớ rằng một dân tộc mạnh thực sự khi có những con người thật mạnh và đặc biệt là một cộng đồng mạnh. Sống biết nghĩ đến cho mình, cho dân tộc, quốc gia là sống đẹp đúng nghĩa.
Lại nhớ đến hơn 30 năm trước đây, người con gái Hà Nội Đặng Thuỳ Trâm xung phong vào chiến trường Quảng Trị gian khổ, bản thân chịu những thiệt thòi nhưng chị vẫn dành một tình thương bao la cho những người quanh chị. Bất lực trước một ca mổ, chị đau đớn lo lắng cho người em nuôi giờ này đang đè nặng tang tóc, đêm chị mất ngủ.
Tất cả những điều ấy đều xuất phát từ lòng yêu thương trong trái lim chị. Để chính từ những lo lắng, đớn đau ấy dân tộc Việt Nam có một người con anh dũng, kiên cường tận tụy làm người. Đó là chuyện của 30 năm trước, còn giờ đây có biết bao người ngay đêm nhen lên ngọn lửa tình yêu thương trên cõi đời này. Một nhà giáo già ngày ngày đạp xe khắp chốn bán những bức hình cụ Rùa Hồ Gươm mà thầy vô tình chụp được để lấy tiền góp vào quỹ “Vì người nghèo”. Bao nhà hảo tâm, bao con người có mỗi năm lại lắng lòng mình nhớ đến những người còn trong đói khổ bần cùng.
Xã hội càng lúc càng phát triển, sống đẹp không chỉ dừng lại ở chỗ tự thủ và con người phải biết chắt lọc những giá trị văn hóa thực sự có ích với chính mình trong cuộc sống. Khi xã hội phát triển, sự tương tác văn hóa đa chiều luôn làm cho suy nghĩ của mỗi người bị ảnh hưởng dù ít, dù nhiều. Tuy nhiên, sống đẹp đòi hỏi ở mỗi người phải biết tự đặt cho mình một bộ lọc đúng nghĩa, có như thế con người mới có thể chắt lọc những giá trị văn hóa hợp lí và có giá trị sống có bản lĩnh đòi hỏi mỗi người phải biết từ chối hay phải biết nói không đúng lúc, phải biết chịu trách nhiệm để tránh kiểu văn hóa đổ lỗi. Bản lĩnh sẽ giúp con người phát triển một cách có điểm tựa để vững vàng hơn, cống hiến hiệu quả hơn.
Đối với thế hệ trẻ, "sống đẹp" là sống có lí tưởng cách mạng, có hoài bão và ước mơ cao đẹp, phấn đấu vì mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh”; có đạo đức trong sáng, làm tròn bổn phận của mình trong gia đình và xã hội: sống lành mạnh, cần kiệm, dũng cảm đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực và tệ nạn xã hội; tích cực tham gia xây dựng đời sống văn hóa cộng đồng văn minh tiến bộ.
Dành thời gian cho học tập, nghiên cứu và lao động sáng tạo; không xa hoa, lãng phí trong sinh hoạt, tiêu dùng, không uống rượu, không hút thuốc, không mắc các tệ nạn xã hội, cưới theo nếp sống mới; dành tiền của đầu tư cho sản xuất, phát triển kinh tế.
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng viết: “Sống trên đời cần có một tấm lòng. Để làm gì em biết không? Đế gió cuốn đi, đế gió cuốn đi..”. Gió sẽ cuốn những tấm lòng thảo thơm gieo tình yêu khắp muôn nơi, mang lại ánh sáng cho miền đất tăm tối, mang lại hạnh phúc cho những người cùng khổ. Mỗi chúng ta, hãy gửi theo gió tấm lòng mình để cứu giúp bao người và để chính chúng ta là những con người có lối “sống đẹp”.
“Cuộc sống không có con đường cùng – chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải làm sao để vượt qua được những ranh giới ấy” (Nguyễn Khải). Cuộc sống luôn chứa đựng những thử thách, và không ai là không vấp ngã một lần. Vậy nhưng sau cú ngã đau đớn ấy, bạn làm gì mới là điều đáng nói. Trong đầu tôi cứ hiển hiện lên hình ảnh con lật đật nhỏ bé miệng luôn nở nụ cười và lần nào vấp ngã cũng bật dậy, trên môi vẫn là nụ cười lạc quan. Đã bao giờ bạn được như con búp bê ấy, kiên cường và nghị lực?... Đọc “Nhật kí Đặng Thuỳ Trâm”, những dòng tâm sự của chị, từng câu từng chữ bao giờ cùng tràn ngập một lòng ham sống phi thường. "Đời phải trải qua giông tố nhưng chớ cúi đầu trước giông tố". Câu nói tâm đắc ấy của chị, giờ đây, mỗi chúng ta cũng phải lấy đó làm châm ngôn sống cho cuộc sống của mình.
Tôi từng đọc một bài thơ nghe qua tưởng chỉ là thơ vui nhưng lại mang một ý nghĩa sâu sắc:
“Khi anh sinh ra
Mọi người đều cười
Riêng anh thì khóc tu tu
Hãy sống sao để khi chết đi
Mọi người đều khóc
Còn mỗi anh thì nở nụ cười. ”
Bạn và tôi, hãy tự chiêm nghiệm cho mình lối sống đẹp để khi ở cuối con đường, chúng ta đều mỉm cười mãn nguyện!.
Đề thi thử THPT Quốc Gia môn Tiếng Anh năm 2024 (Đề 16)