Còn ngược lại, nếu môi trường sống bị tàn phá thì đời sống của chúng ta sẽ bị tổn hại rất lớn. Bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống đã trở thành vấn đề cấp thiết, được toàn nhân loại hết sức quan tâm.
Chúng ta cần phải hiểu: Môi trường sống (môi trường sinh thái) là toàn bộ các điều kiện tự nhiên, nhân tạo bao quanh con người, có tác động tới đời sống, sự tồn tại, phát triển của con người. Các yếu tố tạo thành môi trường như không khí, nước, đất, âm thanh, ánh sáng, cây cối, sông, biển, hồ, động thực vật, các khu dân cư, khu sản xuất- Sự sống của con người hoàn toàn phụ thuộc vào môi trường: “không khí để thở, nước để uống, thực phẩm để ăn” và mọi tiện nghi phục vụ cho đời sống đều được khai thác từ môi trường, từ thiên nhiên. Vì vậy, môi trường có trong lành, có xanh tươi, sạch đẹp thì cuộc sống con người mới được yên ổn và phát triển. Nếu môi trường bị tàn phá, sự mất cân bằng sinh thái xảy ra thì đó là thảm họa vô cùng khủng khiếp đối với con người.
Chúng ta phải làm sao để bảo vệ môi trường?. Khí hậu nóng lên, tầng ozon bị thủng, những con mưa axit, các chất thải có hại, những sinh vật sống hoang dã đã bị huỷ diệt cũng như bầu khí quyển, nguồn nước, đất đai bị ô nhiễm. Những vấn đề kể trên đều là hàng loạt những vấn đề về ô nhiễm môi trường toàn cầu mà hiện nay chúng ta đang phải đối mặt.
Để bảo vệ môi trường, mọi người đều phải có trách nhiệm, mỗi một người đều có rất nhiều việc phải làm, chẳng hạn như: tôn trọng mọi quy định về việc nghiêm cấm vứt lung tung các loại chất thải, đổ chất thải vào nơi chỉ định hoặc thùng chứa, trong học tập và làm việc hết sức tiết kiệm đồ dùng văn phòng và các loại văn phòng phẩm, chống sử dụng lãng phí; phải nắm bắt được cách sử dụng và những việc cần chú ý của các loại sản phẩm nguy hiểm và các chất hóa học, không được tự ý di chuyển: cần hạn chế không dùng các loại chất phun như chất phun diệt trùng, chất phun khử mùi, phun sơn, phun keo... bởi vì việc sử dụng các thứ này sẽ thải vào trong không khí những chất cacbuahydro. Flo, clo; tránh sử dụng cốc uống nước, hộp cơm, túi ni lon, bỉm dùng một lần, dùng cốc sứ, hộp giấy túi vải để thay thế.
Như vậy mới có thể làm giảm lượng rác, giảm nhẹ áp lực của công việc xử lí rác, lựa chọn mua những trang phục không phải giặt khô bởi vì giặt khô cần đến những chất có hại, không được tự ý bắt giết các loài động vạt sống hoang dã. Không tự ý bắt và giết những loài côn trùng, cá, chim có ích, nhất là ếch vì một con ếch trung bình một năm có thể ăn 15.000 con côn trùng, trong đó chủ yếu là côn trùng có hại; yêu cây cỏ, thông qua hai bàn tay của chúng ta tô điểm cho thành phố màu xanh làm cho thành phố trở thành một vườn hoa lớn.
Những ví dụ trên đây tuy chỉ là chuyện nhỏ nhưng chỉ cần mọi người bắt tay vào, cùng cố gắng thì những chuyện nhỏ không đáng kể này cũng sẽ có tác dụng đối với việc cải thiện ô nhiễm môi trường. Chỉ cần chúng ta bắt tay từ việc tiết kiệm nguồn tài nguyên và giảm ô nhiễm, điều chỉnh phù hợp với cách sống của mình thì chúng ta đã có thể cống hiến một phần cho việc bảo vệ Trái Đất.
Bên cạnh những phương án trên, bạn đã biết mười cách đơn giản để chúng ta có thể bảo vệ môi trường sống chưa?. Sau đây, bài viết xin được chia sẻ những hành động mà bạn có thể làm để bảo vệ môi trường sinh thái đang ngày càng xấu đi.
Giữ gìn cây xanh: Cây xanh hấp thụ khí cacbon dioxide, ngăn xói mòn đất và cung cấp ổ sinh thái cho mọi sinh vật sống. Giữ gìn cây xanh bằng cách chọn những vật trang trí nội thất từ các chất liệu thân thiện với sinh thái như tre chẳng hạn. Đừng quá chạy theo mốt, hãy tìm những loại bàn ghế, tủ đựng quần áo bền như vậy vừa tiết kiệm hơn vừa không góp phần tăng lượng đồ phế thải vào môi trường.
Sử dụng các chất liệu từ thiên nhiên: Bạn có biết rằng thuốc bảo vệ thực vật và các loại hóa chất sử dụng trong vệ sinh hàng ngày đang làm chúng ta chết dần vì chúng là mội trong những nguyên nhân gây ra các căn bệnh như Parkinson, ung thư và các bệnh liên quan đến não. Vậy lại sao không sử dụng các loại hóa chất có nguồn gốc từ thiên nhiên và vận dụng hiệu quả mối quan hệ đấu tranh sinh tồn của các loài trong tự nhiên để kiểm soát dịch hại.
Rút các phích khỏi ổ cắm: Có lẽ bạn không biết rằng việc để cho các thiết bị điện gia dụng ở chế độ “chờ” trong thời gian dài đã làm tiêu tốn một lượng điện lớn, vì vậy hãy rút các chuôi cắm ra khỏi ổ hoặc tắt nguồn tất cả các thiết bị như máy sấy tóc, máy vi tính, ti vi, thiết bị sạc điện thoại di động... khi không sử dụng.
Sử dụng năng lượng sạch: Hãy sử dụng các các nguồn năng lượng có thể tái tạo bất cứ khi nào có thể như năng lượng từ gió, ánh nắng mặt trời... Đây là các loại năng lượng sạch vì việc sản xuất và tiêu thụ chúng không làm phát sinh khí thải gây hiệu ứng nhà kính như sử dụng các loại nhiên liệu hóa thạch.
Nguyên tắc 3R: (reduce, reuse, and recycle): Giảm sử dụng - tái sử dụng – sử dụng sản phẩm tái chế, hãy đối mặt với thực tế là chúng ta tiêu thụ nhiều hơn cái mà thiên nhiên có thể cung cấp cho chúng ta và mọi thứ đang dần cạn kiệt, kể cả nước. Vì vậy, trước hết hãy giảm thiểu nhu cầu tiêu dùng của bản thân hơn là phải tái sử dụng và tái sử dụng sẽ còn tốt cho môi trường hơn phải tái chế các sản phẩm đã vứt đi!.
“Ta tắm ao ta”: Ưu tiên sử dụng các sản vật được sản xuất từ địa phương, như vậy sè giảm được sự vận chuyển là một trong những nguyên nhân làm tiêu hao năng lượng và tăng lượng thải các loại khí độc hại. Bạn hãy thử nghĩ xem, cớ gì phải sử dụng các loại trái cây ướp lạnh từ cách xa hàng ngàn kilomet mang đến trong khi xung quanh ta tràn ngập các loại trái cây nhiệt đới thơm ngon, bổ dưỡng.
Tiét kiệm giấy: Hãy tranh thu lướt web để tìm kiếm thông tin, thay vì cứ chăm chăm đọc báo, gửi email và file thay vì viết thư, đấy là bạn đã góp phần bảo vệ cây xanh - là nguyên liệu chính sản xuất ra giấy.
Giảm sử dụng túi nilông: Bạn có tin rằng các túi nilông không thể bị phân hủy sinh học nên chúng có thể tồn tại trong môi trường đến hàng trăm năm và để sản xuất ra 100 triệu lít nhựa phải tiêu tốn 12 triệu barrel dầu hỏa, vì vậy hãy sử dụng giấy, các loại lá... để gói sản phẩm thay vì sử dụng loại túi này.
Tận dụng ánh sáng mặt trời: Tại sao bạn không mở tung cửa sổ ngôi nhà bạn bất cứ khi nào có thể để đón ánh sáng Mặt Trời thay vì sử dụng các loại đèn chiếu sáng, như vậy bạn sẽ giảm được lượng điện năng tiêu thụ, đồng thời tiết kiệm được túi tiền của mình.
Sử dụng các tiến bộ của khoa học: Hãy dùng đèn huỳnh quang mặc dù chúng đắt hơn một chút nhưng bền hơn và tiết kiệm đến 75$ điện năng so với bóng đèn bình thường. Nhưng phải lưu ý rằng trong chúng cũng chứa một lượng nhỏ thuỷ ngân, tuy không đủ gây hại cho bạn nhưng sẽ tích lũy vào môi trường nếu không được thu gom và xử lí tốt.
Luận bàn tới vấn đề bảo vệ môi trường sống, tôi lại nhớ đến tấm gương sáng ngời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người rất chú trọng việc xây dựng và bảo vệ môi trường.
Khi đất nước hòa bình, Người luôn quan tâm đến việc trồng cây và bảo vệ rừng. Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi: “Người người trong cây, nhà nhà trong cây”. Đầu năm 1959, Bác Hồ đã chính thức phát động "Tết trồng cây" trong toàn dân với lời dạy "Việc này ít tốn kém mà lợi ích nhiều ". Bác nói: "Trong 10 năm nữa nước ta phong cảnh sẽ ngày càng tươi đẹp, khí hậu sẽ hiền hòa hơn, cây gỗ sẽ đầy đủ hơn. Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống của nhân dân ta. Từ đó, “Tết trong cây trở thành phong trào nhân dân rộng khắp, gắn chặt với lễ hội truyền thống của dân tộc”.
Trong những năm chống chiến tranh phá hoại bằng không quân ở miền Bắc, Bác Hồ vẫn kêu gọi nhân dân trồng cây, giữ lấy màu xanh của đất nước. Bác viết thành thơ: “Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân”. Bác thường xuyên theo dõi, động viên cổ vũ phong trào "Tết trồng cây". Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, vừa viết báo nhắc nhở nhân dân thực hiện "Tết trồng cây". Bác vừa đi thăm và tham gia trồng cây cùng với đồng bào nhiều địa phương. Tự tay Bác đã trồng nhiều cây đa, nhân dân ta thường gọi bằng cái tên trìu mến “Cây đa Bác Hồ”.
Trong khu nhà đơn sơ của mình, Bác đã tạo ra một môi trường thiên nhiên tuyệt đẹp, Bác trồng cây trong vườn, chăm cây như chăm người ốm. Bác thả cá dưới hồ và không cho phép ai xua đuổi và săn bắn chim trong vườn – “Chim là của quý của thiên nhiên ta phải bảo vệ chúng”
Và xúc động hơn, ngay cả đến giờ phút sắp đi xa, trong Di chúc, Người cũng không quên nhắc nhở nhân dân ta phải tiếp tục trồng cây gây rừng: “... Nên có kế hoạch trồng cây trên đồi, ai đến thăm thì trồng một cây làm kỷ niệm. Trồng cây nào phải tốt cây ấy. Lâu ngày cây nhiều thành rừng, sẽ tốt cho phong cảnh và lợi cho công nghiệp”.
Ngày nay, khi “ngôi nhà chung” của chúng ta vang lên tiếng kêu cứu, khi nhân loại nhận thức được đầy đủ ý nghĩa việc trồng rừng, gây rừng, bảo vệ rừng và môi trường sinh thái, chống lại các thiên tai do biến đổi to lớn về thời tiết, khí hậu, thì việc hảo vệ môi trường sinh thái trở thành một trong những chính sách hàng đầu của quốc gia. Những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc kiến tạo môi trường thiên nhiên đẹp đẽ và có lợi cho con người thực sự có ý nghĩa thời đại to lớn. Chúng ta cũng như toàn nhân loại có thể tìm thẩy trong chủ trương "Tết trồng cây " do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động nhiều bài học bổ ích cho việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường sinh thái.
Cuối cùng, bài viết xin được thay lời kết bằng những ca từ của nhạc sĩ Vũ Kim Dung: “Tổ quốc Việt Nam xanh mát; có sạch đẹp mãi được không, điều đó phụ thuộc hành động của bạn, chỉ thuộc vào bạn mà thôi... ”. Trách nhiệm bảo vệ môi trường không thuộc về riêng ai. Hãy phát huy trách nhiệm của mình và tuyên truyền cho những người khác cùng bảo vệ môi trường sống của mình.