Dàn ý: Phân tích truyện cổ tích “Chử Đồng Tử”.

I. Mở bài.
 
- Chử Đồng Tử thuộc kiểu truyện về người mồ côi trong loại truyện cổ tích thần kì.
 
- Truyện phản ánh mối duyên kì lạ giữa chàng trai mồ côi Chử Đồng Tử với công chúa Tiên Bung, qua đó nêu lên khát vọng tự do hôn nhân và ước mơ đổi đời của người lao động.
 
II. Thân bài
 
A. Tóm tắt truyện.
 
Truyện Chử Đồng Tử là truyện cổ tích về một chàng đánh cá cùng khổ, có hiếu, về sau được hạnh phúc tuyệt vời.
 
Chử Đồng Tử mồ côi mẹ, sống với cha là Chử Cù Vân. Nhà quá nghèo, hai cha con chung nhau chiếc khố. Khi cha chết, Chử Đồng Tứ lấy khố đóng cho cha rồi mới chôn. Trên bãi sông làng, tự trời se duyên, chàng lấy được công chúa Tiên Dung. Do tính tình chân thật, chàng lại được sư Phật Quang truyền phép lạ. Với chiếc gậy và cái nón, trong một đêm, giữa vùng lầy, một tòa lâu đài nguy nga tráng lệ của vợ chồng Đồng Tử - Tiên Dung mọc lên. Nhà vua nghi ngờ vợ chồng chàng làm loạn, sai quân đến đánh. Đồng Tử - Tiên Dung bay lên trời với cả lâu đài, thành quách.
 
B. Cuộc hôn nhân Chử Đồng Tử - Tiên Dung.
 
1. Tiên Dung tượng trưng cho một tâm hồn tự do, phóng khoáng. Tên của nàng đã hàm ý dung mạo nàng tuyệt vời. Nàng là con vua, sống trong cảnh sang quý nhưng thích tự do, hòa nhập vào thiên nhiên đất trời. Nàng đã không chịu lấy kẻ vương giả, mà lại đến với Chử Đồng Tử, một con người chí hiếu, có tình thương, có nhân cách, lao động cần cù.
 
- Chử Đồng Tử là con nhả nghèo nhưng rất mực hiếu thảo. Chử Cù Vân chết. Đồng Tử không nỡ để cha trần truồng, lấy khố đóng cho cha rồi mới chôn. Đây là chi tiết rất có ý nghĩa, thể hiện lòng hiếu thảo đáng trọng của nhân vật.
 
2. Cuộc hôn nhân của Tiên Dung và Chử Đồng Tử là cuộc hôn nhân tốt đẹp giữa hai con người có phẩm chất cao quý, chí hiếu và chí tình.
 
- Hơn nữa, cuộc hôn nhân Tiên Dung – Chử Đồng Tử là cuộc hỏn nhân tự do của hai con người tự do. Họ chủ động quyết định hôn nhân, vượt qua sự ngăn cách giàu nghèo, cả uy quyền của vua cha. Nó phản ánh khát vọng về tự do hôn nhân của các chàng trai, cô gái trong xã hội phong kiến xưa.
 
- Với Chử Đồng Tử, chàng mồ côi nghèo hiếu thảo thì cuộc hôn nhân với công chúa Tiên Dung là một tặng vật, một món quà của trời đất dành cho chàng. Nó thể hiện triết lí “ở hiền gặp lành” của dân gian gửi vào truyện cổ tích.
 
C. Ước mơ của nhân dân lao động qua truyện.
 
- Bàn thân mối duyên lành Tiên Dung – Chử Đồng Tử đã thể hiện mơ ước về tình yêu tự do, phóng khoáng của nam nữ thanh niên vượt qua mọi rào cản của gia đình và xã hội.
 
- Sau khi kết hôn, Tiên Dung và Chử Đồng Tử ở lại bến sông lập nghiệp, cùng nhân dân xây dựng làng xóm, làm ăn ngày một thịnh vượng.
 
- Vợ chồng Chử Đồng Tử học được phép tiên, được ban tặng cây gậy và nón thần . Đó chính là những vật thần kì, sản phẩm của trí tưởng tượng kì ảo, giúp họ nhanh chóng đạt ước mơ. Nhờ gậy và nón thần, chỉ trong một đêm giữa vùng đất hoang dã mọc lên một cung điện lộng lẫy, có đủ màn trướng, giường sập. Đó là mơ ước được lao động nhẹ nhàng và hiệu quả hơn, cuộc sống đầy đủ, sung túc hơn. Ước mơ đó mang tinh thần lạc quan, khát vọng khai phá, chinh phục thiên nhiên của người lao động, của cha ông ta xưa.
 
- Chi tiết toàn khu Đồng Tử và Tiên Dung ở bay cả lên trời... khi quân nhà vua tiến đánh không phải là sự trốn đời mà thể hiện khát vọng sống phóng khoáng, hòa nhập với vũ trụ bao la.
 
III. Kết bài.
 
- Truyện Chử Đồng Tử gần gũi với đời sống, vừa phóng khoáng, lãng mạn, thể hiện lòng yêu đời và tinh thần nhân văn sâu sắc.
 
- Đọc truyện Chử Đồng Tử, chúng ta càng hiểu và trân trọng quan niệm đạo đức, thẩm mĩ của nhân dân lao động xưa.