Ta-go không coi tôn giáo là điểm tựa cuộc đời (mặc dù thơ ông xuất hiện nhiều hình ảnh Chúa và Thượng đế, nhưng đấy chỉ là hình thức), mà ông chỉ có một thứ tôn giáo đặc biệt: “tôn giáo con người” và “tôn giáo của nhà thơ”. Chính vì vậy mà tình yêu của ông là tình yêu phụng sự con người, phụng sự cho cái đẹp vĩnh hằng của thi ca.
Bài thơ được trích trong tập thơ Người làm vườn, được chọn in trong nhiều tập thơ tình của thế giới và được xếp vào những bài thơ tình hay nhất thế giới.
Thơ tình Ta-go được viết vào độ tuổi 50, lúc vợ ông đã chết, nhưng hồn thơ ông vẫn nồng nàn của những rung động tuổi thanh xuân.
Bài thơ 28 mang chủ đề của tình yêu vô biên, cao cả, đẹp đẽ trong sáng và là sự khát vọng tình yêu hòa hợp đến vô tận vô biên của tâm hồn.
Đôi mắt “băn khoăn của em buồn” là hình ảnh đầu tiên xuất hiện trong bài thơ. Thế nhưng nét u buồn băn khoăn trong khát vọng tin yêu:
Đôi mắt băn khoăn của em buồn
Đôi mắt em muốn nhìn vào tâm tưởng của anh.
Khát vọng ấy cũng chính là sự hiến dâng trong sạch, sự bộc bạch chân thành:
Anh đã để cuộc đời anh trần trụi dưới mắt em.
Thật thú vị, thú vị đến ngỡ ngàng khi ta bắt gặp nơi tâm hồn những nhà thơ tình vĩ đại là sự gặp gỡ đến lạ kỳ của những lời bộc bạch chân thành. Nếu Pus-kin bộc bạch “Tôi yêu em, chân thành đằm thắm”, thì Ta-go cũng không ngại ngần gì khi chân thành thổ lộ một tình yêu “Anh không giấu em điều gì”.
Cái “em” của sự không giấu giếm ấy là tiền đề cho nỗi lòng và chàng tiếp tục bộc bạch thế giới của tâm hồn ở mức cao hơn, xa hơn...
“Chính vì thế mà em không biết gì về anh cả”. Ý thơ đầy nội tâm mà đằm thắm.
Tình yêu! Vâng, tình yêu đích thực bao giờ cũng đẹp, nó gắn liền với những hình tượng quý giá: viên ngọc là một ví dụ cho tình yêu bất tử của chàng trai trong bài thơ 28.
“ Nếu đời anh chỉ là viên ngọc
Anh sẽ đập nó thành trăm mảnh
Và xâu thành một chuỗi
Quàng vào cổ em...”
Sự tan ra của viên ngọc thành trăm mảnh cũng là sự tăng dần về tần số của tình yêu. Có nghĩa là tình yêu tăng lên rất nhiều. Tình yêu tăng lên của sự tận tụy, chân thành và cả sự hiến dâng cao đẹp. Câu thơ lấp lánh một giá trị thẩm mỹ tuyệt vời của tình yêu muôn thuở.
Sự hiến dâng của tình yêu cũng chính là sự hiến dâng của trái tim, một sự hiến dâng trọn vẹn của tất cả những cảm xúc con người: những cảm xúc thăm thẳm, bí ẩn vời vợi không bờ không bến. Nó là vô biên. Nó là sự hòa hợp tuyệt đỉnh của thế giới tâm hồn. Một thế giới tâm hồn của hạnh phúc và khổ đau, nếu như...
Nếu như trái tim anh chỉ là một phút giây lạc thú
Nó sẽ trở thành một nụ cười nhẹ nhõm
……………………………………..
Nếu thì tim anh chỉ là khổ đau
Nó sẽ tan ra thành lệ trong
và lặng im phản chiếu nỗi niềm u ẩn.
Vâng ! Tình yêu và “nếu - thì” như một mệnh đề câu phức hợp, nó là sự liên kết hoàn hảo không thể thiếu một vế nào. Bởi lẽ, thiếu một vế thì cú pháp ấy vô nghĩa và tình yêu thiếu sự hòa hợp thì nó tan vỡ và khổ đau. Cho nên tình yêu nó như tấm gương “phản chiếu” hiện thực của chính nó. Bởi vậy, nếu vỡ tan thì nó nhận bức chân dung của “nỗi niềm u ẩn”.
Những giả định được ra đã thể hiện sự phong phú của tình yêu, nó vừa mâu thuẫn vừa không mâu thuẫn, nó đòi hỏi sự hòa hợp, sự sẻ chia, sự hy sinh, sự hiến dâng trọn vẹn. Thế nhưng nó là một hiện tượng bí ẩn của thế giới tâm hồn.
Câu thơ kết là câu thơ đầy chất suy tưởng, nó mang bóng dáng của triết học khiến ta suy ngẫm. Bởi nó là vô biên, bí ẩn.
Trái tim anh cũng ở gần em như chính
đời em vậy
Nhưng chẳng bao giờ em biết trọn nó đâu.
Nhìn chung, bài thơ 28 đậm đà tính trữ tình và giàu triết lý. Ta-go đã thành công trong bút pháp tượng trưng và hình thức so sánh độc đáo trong cách xây dựng hàng loạt những hình ảnh gợi những ý tưởng sâu xa về tình yêu và cả đời người bằng những khát vọng cao đẹp - vô biên.
Giải Tiếng Anh 9 Kết nối tri thức, Unit 6: Getting Started