Nước ta trong tiến trình hội nhập vừa qua cũng gặp phải những vấn nạn về những dự án đầu tư với công nghệ lạc hậu và ô nhiễm môi trường nặng nề. Chẳng những bầu không khí bị ô nhiễm mà có những dòng sông đang chết dần vì ô nhiễm bởi nước thải không qua xử lí của các nhà máy đổ vào.
Tuy nhiên, lâu nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng hầu như chỉ phản ánh về ô nhiễm môi trường ở các khu đô thị, khu công nghiệp... Song tình trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn lại đang ở mức báo động. Nhiều nơi đã và đang trở thành nỗi bức xúc của người dân.
Một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường ở nông thôn là do chất thải rắn từ các làng nghề và sinh hoạt cua người dân. Hiện cả nước có khoảng 1.450 làng nghề, phân bố ở 58 tỉnh thành và nhiều nhất là khu vực Đồng bằng sông Hồng, tập trung chủ yếu ở các tỉnh: Hà Tây, Thái Bình và Bắc Ninh... Trong đó các làng nghề có quy mô nhỏ, trình độ sản xuất thấp, thiết bị cũ và công nghệ lạc hậu chiếm phần lớn (hơn 70%). Do đó, đã và đang nảy sinh nhiều vấn đề môi trường nông thôn, tác động xấu tới chất lượng môi trường đất, nước, không khí và sức khỏe của người dân làng nghề. Kết quả phân tích chất lượng nước thải một số làng nghề dệt nhuộm tại Thái Bình cho thấy, hầu hết các chỉ tiêu phân tích đều vượt tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt ĐOD5, COD đều vượt tiêu chuẩn từ 2 đến 5 lần.
Rác thải ở nông thon hiện nay cũng đang là vấn đề nóng, Nếu như ở các đô thị lớn, trung bình một người thải ra 1kg rác/ngày thì tại nông thôn, lượng rác thải ra của mỗi người dân cũng vào khoảng 0,6- 0,7kg rác/ngày. Như vậy, với khoảng 50 triệu dân đang sống ở các vùng nông thôn Việt Nam, mỗi ngày sẽ có khoảng 30-35 nghìn tấn rác thải cần được xử lí, thu gom. Tuy vậy, do ý thức của người dân còn kém, cho nên lượng rác thu gom mới chỉ đạt 50%, hiện nay chủ yếu người dân tự xử lí rác bằng cách đào hố chôn, đốt, hoặc thải bừa bãi ra các sông, ao, hồ. Tại các vùng có làng nghề tiểu, thủ công nghiệp phát triển thì việc “phóng” rác bên lề đường, ngõ xóm đang rất phổ biến, gây không ít khó khăn trong công tác bảo vệ môi trường, ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe con người và cảnh quan nông thôn.
Vệ sinh môi trường hiện nay không còn là vấn đề của mỗi cá nhân, Do vậy, để bảo vệ môi trường, chúng ta cần có sự hợp tác của tất cả các thành viên trong xã hội, từ trường học đến các cơ quan ban, ngành trong cả nước cùng vào cuộc. Bên cạnh đó, phải đầu tư hơn nữa cho các công trình vệ sinh công cộng, nhất là vấn đề thu gom rác thải ở các địa phương.
Hiện nay ô nhiễm môi trường ở nhiều vùng nông thôn đang ở mức báo động. Do việc xử lí chất thải, lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.,, làm cho nguồn nước, không khí bị ô nhiễm. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến người dân các vùng nông thôn thường xuyên phải đối mặt với dịch bệnh. Để cải thiện mức độ ô nhiễm môi trường nông thôn theo ý kiến nhà chuyên môn, biện pháp quan trọng nhất là thông qua vận động cộng đồng để thay đổi tập quán, thói quen xả rác tùy tiện của người dân nông thôn. Giải pháp này không chỉ phù hợp điều kiện kinh tế hiện nay mà còn có tính chiến lược, lâu dài, cần lồng ghép việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về bảo vệ môi trường trong mô hình xây dựng nông thôn mới, đồng thời cung cấp dịch vụ thu gom rác thuận tiện cho người dân. Mặt khác, để gom rác thải hiệu quả, cần phải có đội ngũ với phương tiện, trang thiết bị và nhân lực đầy đủ. Tuy nhiên, ở các vùng chưa tổ chức được lực lượng, cách làm hiệu quả và đơn giản nhất là không vứt rác bừa bãi; tận dụng khu đất vườn, ruộng đề xử lí rác thải hữu cơ; hạn chế dùng các sản phẩm gây nguy hại cho môi trường như: túi ni lông, các loại bao bì bằng nhựa...
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về Nhật Bản, quốc gia thịnh vượng nhất nhì thế giới, với nền công nghiệp nặng phát triển đỉnh cao đồng thời cũng được đánh giá cao trong vấn đề bảo vệ môi trường. Điều này xuất phát từ việc người Nhật đã sớm ý thức được những gì sẽ đến với mình nếu không biết bảo vệ môi trường.
Khi Nhật Bản chuyển mình từ một xã hội nông nghiệp lên thành một cường quốc công nghiệp và đô thị hóa, nhiều nơi, cảnh quan thiên nhiên đã bị hủy hoại nghiêm trọng. Người Nhật hiểu rằng mình là quốc gia đứng đầu thế giới về nhập khẩu tài nguyên thiên nhiên, bao gồm cà các tài nguyên đang có nguy cơ bị cạn kiệt và tài nguyên có thể phục hồi. Vì thế, họ nhận ra mình có trách nhiệm bảo tồn và bảo vệ môi trường. Ngay từ năm 1990, luật về bảo vệ môi trường của Nhật Bản được xem là nghiêm khắc nhất thể giới. Trước đó, sự ra đời của Hiệp hội Môi trường Nhật Bản (JEA) vào năm 1977 cho thấy nỗ lực của đất nước Mặt Trời mọc để bảo vệ môi trường khi bước vào công nghiệp hóa.
Từ khi thành lập đến nay, JEA đã có nhiều hoạt động tích cực góp phần bảo vệ môi trường. Trong đó phải kể đến các chương trình giáo dục môi trường đặc biệt dành riêng cho trẻ em, những người chủ tương lai của đất nước, Junior Eco-Club là một câu lạc bộ (CLB) giáo dục ý thức môi trường cho tất cả trẻ em Nhật Bản. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các công ti, JEA phân phát nhiều tài liệu và sách hướng dẫn đến các thành viên của Junior Eco-Club trên khắp nước Nhật cũng như tổ chức nhiều lễ hội môi trường quốc gia. Theo JEA, trong năm 2006, có 137.532 trẻ em từ 4.819 CLB đã tham gia các hoạt động của Junior Eco-Club.
Bên cạnh đó, chương trình "Bộ trưởng Môi trường tại gia" lại nhắm đến các gia đình muốn tạo lập lối sống thân thiện với môi trường. Những gia đình muốn tham gia chương trình này có thể đăng kí trực tiếp ngay trên trang web của JEA. Người đại diện của gia đình tham gia chương trình này sẽ dược gọi là “Bộ trưởng Môi trường tại gia”. Đã có khoảng 1.330.000 gia đình tham gia chương trình trên trong năm ngoái. Điều này cho thấy người Nhật đã ý thức như thế nào trong việc bảo vệ môi trường sống của mình.
Ngoài ra, một văn phòng tư vấn môi trường với tên gợi junior Eco Coursel cũng được thành lập với nhiệm vụ trả lời các câu hỏi liên quan đến môi trường cũng như hỗ trợ trẻ em học và hiểu biết về môi trường. Trẻ em có thể hỏi văn phòng tư vấn bằng thư tay, thư điện tử hoặc điện thoại. Thậm chí, văn phòng tư vấn còn tổ chức nhiều chuyến đi đến các trường hoặc các chuyến đi theo yêu cầu cá nhân để trả lời các thắc mắc về vấn đề môi trường. JEA cũng tổ chức Mạng lưới Ngắm sao (SWN) trên khắp Nhật Bản để tác động vào ý thức gìn giữ môi trường của mọi người. Việc để cho người dân có cơ hội ngắm các vì tinh tú trên bầu trời không nằm ngoài mục đích để họ hiểu rõ về tầm quan trọng của một bầu không khỉ trong sạch. SWN còn nhận được sự hỗ trợ từ Bộ Môi trường và chính quyền địa phương trong việc tổ chức nhiều lễ hội ngắm sao trên toàn quốc.
Ngoài các chương trình giáo dục kể trên, JEA còn có chương trình Eco Mark giúp định hướng người dân mua các sản phẩm hàng hóa thân thiện với môi trường. Một hội đồng gồm các học giả, quan chức, các nhóm bảo vệ người tiêu dùng và chuyên gia từ nhiều ngành sẽ thẩm định mặt hàng nào thân thiện với môi trường và dán nhãn Eco Mark lên đó. Mạng lưới Mua bán Xanh (GPN) cũng do JEA xây dựng giúp xúc tiến việc ưu tiên mua sản phẩm xanh tại các cơ quan chính phủ, các công ti. GPN còn cung cấp cho các khách hàng của mình tài liệu hướng dẫn cũng như danh mục các sản phẩm xanh.
Để bảo vệ môi trường tốt, giáo dục con người ngay từ “thuở còn thơ” đóng một vai trò quan trọng. Hơn nữa, không có cách gì tốt hơn đề giáo dục ý thức của người dân bằng cách cho họ thấy những lợi ích thiết thực của việc bảo vệ môi trường trong từng khía cạnh của cuộc sống. Và người Nhật đã làm được điều đỏ.
Với những thông tin trên, ta hoàn toàn bị thuyết phục bởi những gì mà người Nhật đã làm được. Với thiên nhiên khắc nghiệt, tài nguyên khan hiếm và các khu công nghiệp nặng, người Nhật vẫn đang từng ngày, từng giờ bảo vệ môi trường sống bằng những phương pháp hữu hiệu nhất. Mỗi người Việt Nam, dù dang sinh sống ở thành thị hay nông thôn đều cần phải trau dồi thêm những kiến thức về bảo vệ môi trường sinh thái. Nếu chỉ biết kêu ca, chỉ trích các khu công nghiệp mà chính chúng ta lại sao nhãng, thờ ơ với công tác bảo vệ môi trường thì sẽ chẳng mang lại hiệu quả nào thiết thực.
Đề thi thử THPT Quốc Gia môn Tiếng Anh năm 2024 (Đề 16)