Thu đông 1947, giặc Pháp tấn công lên Việt Bắc với âm mưu tiêu diệt quân chủ lực của ta và cơ quan đầu não cuộc kháng chiến. Mùa thu kháng chiến căng thẳng ấy. Bác Hồ đã viết bài thơ “Cảnh khuya”.
Bài thơ nói lên niềm xúc động trước vẻ đẹp thơ mộng cảnh khuya núi rừng Việt Bắc và thể hiện nỗi lo nước nhà của vị lãnh kính yêu.
“Cảnh khuya “là bài thơ tiếng Việt, theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, luật trắc vần bằng. Có 3 vần bằng: “xa – hoa – nhà”.
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nổi nước nhà”
Nghị luận về một câu tục ngữ hoặc danh ngôn về một vấn đề đời sống