Bài giảng Công nghệ 6 (Bài số 49)

♦ Kiểm tra bài cũ
 
• Muốn tổ chức tốt bữa ăn cần phải làm gì?
• Khi xây dựng thực đơn bữa ăn phải tuân theo những nguyên tắc nào?
 
♦ Bài mới
 
II. Lựa chọn thực phẩm cho thực đơn
 
Trong tiết 1 ta đã nghiên cứu thực đơn là gì và thấy được ý nghĩa của việc xây dựng thực đơn. Xây dựng thực đơn là công việc lập kế hoạch phân bố và chỉ định những việc phải làm tiếp theo, trong đó việc lựa chọn thực phẩm cho thực đơn là khâu quan trọng trong việc tạo nên chất lượng của thực đơn.
Hỏi: Ta căn cứ vào đâu để lựa chọn thực phẩm cho thực đơn?
HS: Vào loại món ăn có trong thực đơn vì rằng nhìn vào món ăn biết phải mua loại thực phẩm nào.
GV: Khi mua thực phẩm phải chú ý đến:
 
- Loại thực phẩm định mua.
- Số lượng thực phẩm định mua.
 
Hỏi: Ta nên mua loại thực phẩm như thế nào cho bữa ăn?
HS: - Phải chọn loại thực phẩm có chất lượng tốt như:
- Rau củ, quả phải tươi, ngon, không dập nát.
- Thịt, tôm, cá phải tươi ngon giữ được màu sắc đặc trưng.
 
GV mở rộng vấn đề lựa chọn thực phẩm: Phần các em vừa trình bày là cách chọn loại thực phẩm tươi sống. Chúng ta có thể nghiên cứu thêm về cách chọn lựa thực phẩm ăn sẵn (đã qua chế biến). Đối với loại thực phẩm này hiện nay ở thành phố, thị trấn, thị xã... được sử dụng nhiều vì vậy chúng ta cũng cần quan tâm đến cách lựa chọn thực phẩm đã qua chế biến như:
 
- Thịt, tôm, cá (loại nhiều đạm) phải thơm mùi đặc trưng, mới chế biến, không bị nát, không ôi thiu và được bảo quản đúng qui cách.
- Rau, củ, quả chế biến sẵn (nộm, dưa góp...) giữ được màu sắc, tươi, thơm, không bị ôi, nát hay bị biến dạng mốc, lên men... và cũng được bảo quản không bị vi khuẩn xâm nhập.
- Các loại thực phẩm được làm kho (phơi, sấy, tẩm...) cũng cần lưu ý đến chất lượng (rắn chắc, thơm, không ẩm mốc).
- Các loại thực phẩm đóng hộp nên chọn hộp không bị bẹp, méo, rạn nứt và có thời hạn sử dụng rõ ràng. Tốt nhất là lựa chọn của cơ sở sản xuất có địa chỉ và tên tuổi.
Hỏi Mua bao nhiêu thực phẩm cho thực đơn bữa ăn?
HS: Căn cứ vào số người ăn để tính toán số lượng thực phẩm cần có.
GV Mua thực phẩm đủ dùng phù hợp với thực đơn, tránh lãng phí cũng là một bài toán trong nguyên tắc xây dựng thực đơn vì vậy khi mua cần chú ý không những đến chất lượng mà còn phải chú ý đến số lượng thực phẩm.
Kết luận: Chọn thực phẩm là khâu rất quan trọng trong việc tạo nên chất lượng của thực đơn. Cần phải mua thực phẩm tươi ngon, vừa đủ dùng và tuỳ thuộc vào số người dự bữa.
 
1. Đối với thực đơn thường ngày
 
a. Nên chọn đủ các loại thực phẩm cần thiết cho cơ thể trong một ngày (gồm đủ các nhóm thức ăn)
Mỗi người hằng ngày đều phải ăn uống để sống và làm việc, vì vậy cũng phải tính toán chế độ ăn uống hợp lý giúp cơ thể có thể hấp thụ một cách tốt nhất các loại thực phẩm được chế biến cho các bữa ăn trong ngày. Điều quan tâm là làm thế nào với điều kiện của mình, ta luôn chọn đủ các loại thực phẩm cần thiết cho cơ thể trong một ngày.
 
GV yêu cầu HS trao đổi và thào luận vấn đề này theo nhóm.
HS cử đại diện lên trình bày ý kiến.
GV ghi ý kiến HS lên hảng, những ý kiến hay yêu cầu HS ghi nhớ để vận dụng.
 
b. Khi chuẩn bị thực đơn thường ngày cần quan tâm đến số người, tuổi tác, tình trạng sức khoẻ, công việc sở thích về ăn uống, lựa chọn thực phẩm đáp ứng nhu cầu năng lượng và định lượng khẩu phần ăn trong ngày.
 
Như vậy đối với thực đơn thường ngày cần lưu ý:
- Giá trị dinh dưỡng của thực đơn:
- Đặc điểm của những người trong gia đình;
- Ngân quĩ gia đình.
 
2. Đối với thực đơn dùng trong các bữa liên hoan, chiêu đãi
 
Thông thường khi tổ chức các bữa liên hoan, chiêu đãi vấn đề xây dựng thực đơn đãi khách được đặc biệt quan tâm và hàng loạt câu hỏi được đặt ra như:
- Sẽ tổ chức bữa tiệc, bữa liên hoan theo hình thức nào?
Tự phục vụ hay có người phục vụ.
- Thành phần của những người tham dự ra sao? bao nhiêu người?
Giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp, vị trí công tác...
 
- Thời gian như thế nào?
Giữa buổi sáng, buổi trưa, chiều hay tối.
• Sẽ lựa chọn loại thực đơn nào phù hợp với sở thích và điều kiện tài chính?
Các câu hỏi trên sẽ là cơ sở cho việc xây dựng thực đơn liên hoan, chiêu đãi từ đó có kế hoạch thực hiện lựa chọn thực phẩm cho thực đơn phù hợp và hiệu quả.
 
GV cho HS vận dụng tại lớp: Lựa chọn thực phẩm cho thực đơn liên hoan ở gia đình em nhân ngày Quốc tế phụ nữ 8 tháng 3. GV yêu cầu HS phân tích các dữ liệu cơ sở như trên và định lượng được các loại thực phẩm cần có cho thực đơn (mua và tự sản xuất ra).
 
GV kết luận theo SGK: Tùy theo hoàn cảnh và điều kiện sẵn có, kết hợp với tính chất của bữa ăn mà chuẩn bị thực phẩm cho phù hợp, cân đối với số người dự. Không nên quá cầu kỳ, tiêu pha (xài) hoang phí cho các bữa tiệc để thiếu hụt ngân quĩ gia đình.
 
♦ Tổng kết - dặn dò
 
- Yêu cầu HS liên hệ những kiến thức đã học để biết cách lựa chọn thực phẩm.
- Dặn dò HS chuẩn bị phần III: Chế biến món ăn.