Bài giảng Công nghệ 7, bài 16: Gieo trồng cây nông nghiệp.

I. MỤC TIÊU:
   1. Kiến thức:
      _ Hiểu được mục đích kiểm tra, xử lí hạt giống và các căn cứ để xác định thời vụ.
      _ Hiểu được các phương pháp gieo trồng.
      _ Hiểu được khái niệm về thời vụ và những căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng. Các vụ gieo trồng chính ở nước ta.
   2. Kỹ năng:
      _ Rèn luyện kỹ năng:
      _ Quan sát, phân tích.
      _ Hoạt động nhóm.
   3. Thái độ:
         Có ý thức trong việc bảo vệ môi trường đất.
II. CHUẨN BỊ:
      _ Hình 25, 26 SGK phóng to.
      _ Phiếu học tập.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
   1. Ổn định tổ chức lớp: ( 1phút)
   2. Kiểm tra bài cũ: ( không có)
   3. Bài mới:
Hoạt động 1  : Thời vụ gieo trồng. 
 

TG	Hoạt động của giáo viên	Hoạt động của học sinh	Nội dung
8  phút	+ Theo em hiểu thì thời vụ gieo trồng là như thế nào?     + Em hãy cho một số ví dụ về thời vụ gieo trồng. _ Yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK và trả lời câu hỏi: + Căn cứ vào đâu mà người ta có thể xác định được thời vụ gieo trồng?         + Trong các yếu tố trên, yếu tố nào có tác dụng quyết định nhất đến thời vụ? Vì sao? + Tại sao lại dựa vào loại cây trồng để xác định thời vụ gieo trồng?       + Tại sao khi xác định được thời vụ gieo trồng lại phải căn cứ vào tình hình phát sinh sâu, bệnh ở địa phương? _ Giáo viên treo bảng, chia nhóm và yêu cầu các nhóm thảo luận để hoàn thành bảng.   + Hãy cho biết các loại cây trồng ứng với thời gian của các vụ gieo trồng ở địa phương em?             _ Giáo viên chốt lại kiến thức và giảng:  Các tỉnh miền Bắc còn có vụ đông từ tháng 10 -12 gieo trồng các loại rau, màu, khoai tây, đậu tương,… _ Giáo viên ghi bảng.	=> Thời vụ gieo trồng là khoảng thời gian người ta gieo trồng một loại cây nào đó. => Học sinh cho ví dụ.   _ Học sinh lắng nghe.                 => Phải dựa vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở mỗi địa phương. => Trong đó yếu tố khí hậu quyết định nhất. Vì  mỗi loại cây trồng thích hợp với ẩm độ nhất định.     => Vì mỗi loại cây trồng có đặc điểm sinh vật học và yêu cầu ngoại cảnh khác nhau nên thời gian gieo trồng cũng khác nhau. => Làm như thế để có thể tránh được những đợt sâu, bệnh phát sinh, gây hại cho cây.   _ Học sinh quan sát, chia nhóm và thảo luận. _ Cử đại diện trả lời, nhóm khác bổ sung. => Các vụ gieo trồng. Thời gian và cây trồng. + Vụ đông xuân: tháng 11 – 4, 5 năm sau, thường trồng luá, ngô, rau, khoai,… + Vụ hè thu: từ tháng 4 – 7, thường trồng luá, ngô, khoai. + Vụ mùa : 6 -11 trồng lúa, rau. _ Học sinh lắng nghe.   _ Học sinh ghi bài.	I. Thời vụ gieo trồng:   Mỗi loại cây trồng được gieo trồng vào một khoảng thời gian đó được gọi là thời vụ.                   1.  Căn cứ để xác    định thời vụ gieo trồng:   Để xác định thời vụ gieo trồng cần phải dựa  vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở địa phương.                   2. Các vụ gieo trồng:   Có 3 vụ gieo trồng trong năm: _ Vụ đông xuân: tháng 11 đến tháng 4, 5 năm sau. _ Vụ hè thu: từ tháng 4 đến tháng 7. _ Vụ mùa: từ tháng 6 đến tháng 11.

 Hoạt động 2: Kiểm tra và xử lí hạt giống
 

TG	Hoạt động của giáo viên	Hoạt động của học sinh	Nội dung
8 phút	_ Yêu cầu học sinh đọc mục I.1 và hỏi: + Kiểm tra hạt giống để làm gì?   + Theo em kiểm tra hạt giống theo tiêu chí nào?             _ Giáo viên bổ sung và giảng thêm. Tiêu chí 6 thì không can vì không phải cứ hạt to là giống tốt. _ Giáo viên tiểu kết, ghi bảng. _ Yêu cầu học sinh đọc mục I.2 và hỏi: + Xử lí hạt giống nhằm mục đích gì?     + Có bao nhiêu phương pháp xử lí hạt giống? Đặc điểm của từng phương pháp?	_ Học sinh đọc và trả lời:   => Nhằm đảm bảo hạt giống có chất lượng tốt đủ tiêu chuẩn đem gieo. => Theo các tiêu chí: + Tỷ lệ nảy mầm cao. + Không có sâu, bệnh. + Độ ẩm thấp. + Không lẫn giống khác và hạt cỏ dại. + Sức nảy mầm mạnh. + Kích thước hạt to. _ Học sinh lắng nghe.     _ Học sinh ghi bài.   _ Học sinh đọc và trả lời: => Nhằm mục đích: vừa kích thích hạt nảy mầm nhanh, vừa diệt trừ sâu bệnh có ở hạt. => Có 2 cách xử lí hạt giống: + Xử lí bằng nhiệt độ ngâm hạt trong nước ấm ở nhiệt độ, thời gian khác nhau tuỳ từng loại cây trồng. + Xử lí bằng hoá chất: là cách trộn hạt với hoá chất hoặc ngâm hạt trong dung dịch chứa hoá chất, thời gian, tỉ lệ giữa khối lượng hạt với hoá chất _ Học sinh ghi bài.	II. Kiểm tra và xử lí hạt giống: 1.  Mục đích kiểm tra hạt giống:   Nhằm đảm bảo hạt giống có chất lượng đủ tiêu chuẩn đem gieo.                     2. Mục đích và phương pháp xử lí hạt giống:   Xử lí hạt giống bằng nhiệt độ và hóa chất làm cho hạt nẩy mầm nhanh và diệt trừ sâu, bệnh hại.

Hoạt động 3: Phương pháp gieo trồng
 

TG	Hoạt động của giáo viên	Hoạt động của học sinh	Nội dung
10 phút	_ Yêu cầu 1 học sinh đọc to mục III.1 và hỏi: + Gieo trồng cần đảm bảo những yêu cầu kĩ thuật nào?  Thế nào là đảm bảo về mật độ?       + Thế nào là đảm bảo về khoảng cách?         + Thế nào là đảm bảo về độ nông sâu?         _ Giáo viên hoàn thiện kiến thức cho học sinh. _ Giáo viên ghi bảng. _ Giáo viên treo tranh 27,28 , yêu cầu học sinh quan sát và hỏi:     + Ở nhà em thường thấy người ta gieo trồng bằng cách nào? Cho ví dụ.       + Theo em có mấy phương pháp gieo trồng?       + Quan sát hình 27 và cho biết cách gieo hạt trên hình? + Phương pháp gieo bằng hạt thường áp dụng cho loại cây trồng nào? Cho ví dụ. + Hãy nêu lên ưu và  nhược điểm của cách gieo hạt.                     _ Giáo viên chốt lại kiến thức, ghi bảng. _ Giáo viên treo hình 28, yêu cầu học sinh quan sát và hỏi: + Phương pháp trồng cây con thường áp dụng cho những loại cây trồng nào? + Em hãy kể ra vài loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày.	_ 1 học sinh đọc to và trả lời: => Phải đảm bảo các yêu cầu về thời vụ, mật độ, khoảng cách và độ nông sâu. => Là số lượng cây, số hạt gieo trồng trên 1 đơn vị diện tích nhất định. Mật độ gieo trồng theo giống cây, loại cây, thời vụ và điều kiện  thời tiết. => Là khoảng cách giữa các cây trồng với nhau trên diện tích canh tác. Khoảng cách này cũng thay đổi theo giống cây, loại đất, thời vụ và thời tiết. => Độ nông sâu khác nhau tuỳ theo loại cây. Những hạt có kích thước lớn thì gieo sâu hơn, hạt bé gieo nông. Trung bình hạt gieo từ 2 -5cm. _ Học sinh ghi bài.   _ Học sinh quan sát và trả lời: => Thường thấy gieo bằng hạt hoặc trồng cây con. Ví dụ: cây đậu thì gieo bằng hạt, còn ớt thì trồng bằng cây con,…   => Có 2 phương pháp gieo trồng:   + Gieo bằng hạt. + Trồng cây con. => Hình (a) : gieo vãi, (b): gieo hàng, (c): theo hốc.   => Áp dụng đối với cây trồng ngắn ngày. Ví dụ: lúa, ngô, đổ rau.   => Gieo vãi: + Ưu: nhanh, ít tốn công. + Nhược: số lượng hạt nhiều, chăm sóc khó khăn. _ Gieo hàng, hốc: + Ưu: tiết kiệm hạt giống, chăm sóc dễ dàng. + Nhược: tốn nhiều công. _ Học sinh ghi bài.   _ Học sinh quan sát và trả  lời:   => Áp dụng rộng rãi với nhiều loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày. => Cây ngắn ngày: lúa, rau, ớt, cải,… => Cây dài ngày: xoài, mít, mãng cầu,…	III. Phương pháp gieo trồng: 1. Yêu cầu kĩ thuật:   Gieo trồng phải đảm bảo các yêu cầu về thời vụ, mật độ, khoảng cách và độ nông sâu.             2. Phương pháp gieo trồng:   Có 2 phương pháp: _ Gieo trồng bằng hạt. _ Gieo trồng bằng cây con. a. Gieo bằng hạt: _ Thường áp dụng đối với cây trồng ngắn ngày (lúa, ngô, đổ rau..). _ Có 3 cách gieo hạt: + Gieo vãi + Gieo theo hàng. + Gieo theo hốc.     b. Trồng bằng cây con: _ Thường áp dụng rộng rãi với nhiều loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày. _ Ngoài 2 phương pháp gieo trồng trên, người ta còn tiến hành trồng bằng củ, cành, hom

 
4. Củng cố: ( 3 phút)
         _ nêu các phương pháp gieo trồng
5. Nhận xét – dặn dò: ( 1 phút)
   _ Nhận xét về thái độ học tập của học sinh.
   _ Dặn dò: Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và xem trước bài 17và 18