1. Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
Câu hỏi trang 127. Quan sát hình 7.1 hãy:
Mô tả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
Nhận xét trục của Trái Đất trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời
Trả lời:
Mô tả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời: Trái đất chuyển động quanh Mặt trời theo hướng từ Tây sang Đông trên quỹ đạo có hình Elip gần tròn.
Nhận xét: Khi chuyển động quanh Mặt trời, trục Trái Đất nghiêng một góc không đổi là 66
o33′ so với mặt phẳng quỹ đạo và không đổi trong suốt quá trình chuyển động.
Câu hỏi trang 128. Hãy cho biết từng bức ảnh trong hình 7.2 thể hiện mùa nào. Dựa vào đâu mà em khẳng định như vậy?
Trả lời:
Bức ảnh trong hình 7.2 cho thấy:
Ảnh A là mùa xuân
Ảnh B là mùa hè
Ảnh C là mùa thu
Ảnh D là mùa đông
=> Em dựa vào lượng ánh nắng và sự biến đổi của thực vật trong từng bức ảnh để khẳng định.
Câu hỏi trang 129. Đọc thông tin và quan sát hình 7.3, hãy cho biết:
![](/uploads/news/2024_03/image-20240314090313-3.jpeg)
Ngày 23/9, nhiệt độ và ánh sáng trên bề mặt Trái Đất được phân phối như thế nào?
Ngày 22/12, Mặt Trời chiếu thẳng góc vào giữa trưa ở vĩ tuyến nào trên Trái Đất?
Trả lời:
Ngày 23/9 nhiệt độ và ánh sáng trên bề Mặt Trái Đất phân phối đều ở cả hai nửa cầu.
Ngày 22/12, Mặt Trời chiếu thẳng góc vào giữa trưa ở vĩ tuyến 23
o27'B trên Trái Đất.
Câu hỏi trang 129. Hãy xác định các mùa ở vùng ôn đới bán cầu Nam trong các khoảng thời gian: Từ ngày 21/3 đến ngày 22/6, từ ngày 22/6 đến ngày 23/9, từ ngày 23/9 đến ngày 22/12, từ ngày 22/12 đến ngày 21/3
Trả lời:
Các mùa ở vùng ôn đới bán cầu Nam:
Từ ngày 21/3 đến ngày 22/6: Mùa thu
Từ ngày 22/6 đến ngày 23/9: Mùa đông
Từ ngày 23/9 đến ngày 22/12: Mùa xuân
Từ ngày 22/12 đến ngày 21/3: Mùa hạ
Câu hỏi trang 130. Quan sát hình 7.4, hãy nhận xét độ dài ngày - đêm ở hai chí tuyến vào ngày 22/6
![](/uploads/news/2024_03/image-20240314090313-4.jpeg)
'
Trả lời:
Nhận xét độ dài ngày - đêm ở hai chí tuyến ngày 22/6:
Chí tuyến Bắc: Bị che khuất nên có đêm dài nhất trong năm.
Chí tuyến Nam: Được Mặt trời chiếu sáng nên có ngày dài nhất trong năm.
Câu hỏi trang 131. Quan sát hình 7.5, hãy chứng minh càng xa xích đạo, vào mùa nóng, ngày dài đêm ngắn, còn vào mùa lạnh, ngày ngắn đêm dài.
Trả lời:
Chứng minh: Do trục Trái Đất nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo trong khi chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt trời, nên vòng phân chia sáng – tối thường xuyên thay đổi, tạo nên hiện tượng ngày đêm dài, ngắn khác nhau. Càng xa xích đạo thì thời gian ngày và đêm càng chênh lệch.
Vào mùa hạ, càng đi về phía cực ngày càng dài ra và đêm ngăn lại. Mùa đông ngược lại, càng đi về phía cực thì độ chênh lệch ngày đêm càng lớn.
1. Luyện tập trang 131
Câu 1. Trong các ngày 21/3, 22/6, 23/9 và 22/12, tia sáng mặt trời lúc giữa trưa chiếu thẳng góc vào các vĩ tuyến nào trên Trái Đất? Tại sao?
Trả lời:
Ngày 21/3, 22/6 mặt trời buổi trưa chiếu thẳng góc với vĩ tuyến 23
o27′B vì lúc đó bán cầu Bắc ngả về phía Mặt trời.
Ngày 23/9, 22/12 mặt trời buổi trưa chiếu thẳng góc với vĩ tuyến 23
o27′B vì lúc đó bán cầu Nam ngả về phía Mặt trời.
Câu 2: Dưới đây là một đoạn hội thoại giữa bạn Huy và chị:
- Chị bạn Huy: Cuối tháng 12 chị sẽ đi công tác ở Ô-xtrây-li-a hai tuần nhé Huy.
- Bạn Huy: Chị nhớ mang theo nhiều áo ấm vào nhé. Cuối tháng 12 sẽ rét lắm đấy.
- Chị bạn Huy: Không lo đâu em, cuối tháng 12 thì Ô- xtrây-li-a lại nóng rồi.
Theo em, chị bạn Huy nói đúng không? Vì sao?
Trả lời:
Theo em, chị bạn Huy nói đúng vì Ô-xtrây -li-a thuộc Nam bán cầu. Mà vào tháng 12, Nam bán cầu được mặt trời nên nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt. Vì vậy lúc này Nam bán cầu là mùa nóng -> Ô-xtrây -li-a là mùa nóng.
Câu 3: Tục ngữ ta có câu:
Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng Mười chưa cười đã tối
Em hiểu như thế nào về câu tục ngữ trên?
Trong ba thành phố Hà Nội (21o01'B), Huế (16o24'B) và Thành phố Hồ Chí Minh (10o47'B), hiện tượng nêu trong câu tục ngữ trên thể hiện rõ nhất ở thành phố nào? Tại sao?
Trả lời:
Câu tục ngữ liên quan đến hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa.
Tháng 5 là thời kì mùa hè ở Việt Nam ( bán cầu Bắc), lúc này bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, Mặt Trời di chuyển từ chí tuyến Bắc xuống Xích đạo nên ngày dài hơn đêm.
Tháng 10 là thời kì mùa đông ở Việt Nam (bán cầu Bắc), lúc này bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, Mặt Trời di chuyển từ chí tuyến Nam xuống Xích đạo nên có ngày ngắn hơn đêm.
Trong ba thành phố Hà Nội (21o01'B), Huế ((16o24'B) và Thành phố Hồ Chí Minh (10o47'B), hiện tượng nêu trong câu tục ngữ trên thể hiện rõ nhất ở thành phố Hà Nội vì Hà Nội có vĩ tuyến xa xích đạo hơn so với Huế và TP. HCM. Và khi càng xa xích đạo thì độ dài ngày đêm chênh lệch càng nhiều.