Ấn Độ, Triều Tiên và khu vực Trung Đông.

1. Ấn Độ
a Phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc của Ấn Độ (1945 - 1950)

- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc dâng cao mạnh mẽ ở Ấn Độ, dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc Đại do M.Gandi và Nêru đứng đầu. Ngày 19/2/1946, hai vạn thủy binh trên chiến hạm khởi nghĩa hạ cờ Anh, tổ chức biểu tình, tuần hành với các khẩu hiệu: “Đả đảo đế quốc Anh” “Cách mạng muôn năm". Hưởng ứng cuộc khởi nghĩa của thuỷ binh, hai mươi vạn công nhân, học sinh, sinh viên và đông đảo nhân dân Bombay đã bãi công, bãi thị, bãi khóa. Cuộc bãi công sau đó đã trở thành khởi nghĩa vũ trang của nhân dân, kéo dài trong ba ngày liền (từ 21/2 đến 23/2/1946) mới bị dập tắt. Ở nhiều thành phố khác như Cancuta, Carasi, Mađơvát, đông đảo công nhân đã bãi công hưởng ứng cuộc khởi nghĩa ở Bombay.
 
- Ở nông thôn, phong trào “Têphaga” đã nổ ra ở nhiều địa phương có nơi nông dân nổi dậy cướp tài sản của các địa chủ.
 
- Đầu năm 1947 cao trào bãi công của công nhân đã nổ ra ở nhiều thành phố lớn, như cuộc bãi công của hơn 40 vạn công nhân ở thành phố Cancutta (Tháng 2/1947).
 
- Qui mô rộng lớn của phong trào cách mạng buộc đế quốc Anh không thể thống trị theo hình thức thực dân cũ được nữa, đo đó phải thương lượng với hai Đảng Quốc Đại và Liên đoàn Hồi giáo chia Ấn Độ thành hai quốc gia trên cơ sở tôn giáo: Ấn Độ của những người theo Ấn Độ giáo và Pakistan của những người theo Hồi giáo. Hai miền Ẩn Độ và Pakistan được hưởng qui chế tự trị và được thành lập Chính phủ dân tộc riêng của mình. Trên cơ sở thoả thuận theo kế hoạch này (Kế hoạch Maobattơn) ngày 15/8/1947, Ấn Độ tách ra thành hai quốc gia Ấn Độ và Pakistan đã nổi dậy đấu tranh vũ trang tách khỏi Pakistan và thành lập nước Cộng hoà Banglađét.
 
- Không thỏa mãn với qui chế tự trị, Đảng Quốc Đại đã lãnh đạo nhân dân Ấn Độ đấu tranh đòi thực dân Anh phải trả độc lập hoàn toàn cho Ấn Độ. Trước sức ép đấu tranh mạnh mẽ của phong trào quần chúng, thực dân Anh buộc phải công nhận hoàn toàn nền độc lập của Ấn Độ.
 
- Ngày 26/1/1950 Ấn Độ tuyên bố độc lập và nước Cộng hoà Ấn Độ chính thức thành lập.
 
b. Những thành tựu của Ấn Độ từ 1950 - 1991

Từ năm 1950 đến 1991, Ấn Độ xây dựng nền kinh tế và đạt được những thành tựu quan trọng:

- Tiến hành “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp, kết quả tự túc được lương thực cho 900 triệu người.

- Công nghiệp phát triển nhanh, được xếp hàng thứ 10 trong sản xuất công nghiệp toàn thế giới.

- Có đội ngũ cán hộ khoa học kỹ thuật đông đảo. Năm 1974, thử thành công bom nguyên tử; năm 1975, phóng vệ tinh nhân tạo bằng tên lửa của mình.

- Từ tháng 6/1991, Ấn Độ bắt đầu công cuộc cải cách kinh tế với mục tiêu đẩy nhanh tốc độ phát triến kinh tế.

- Theo điểm chính sách hòa bình trung lập tích cực, ủng hộ cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân, khởi xướng phong trào “không liên kết nhờ đó uy tín của Ấn Độ ngày càng tăng trưởng trên trường quốc tế”.

2. Triều Tiên

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Triều Tiên tạm thời chia làm hai miền theo chế độ quân quản:

* Ở Bắc Triều Tiên, nhân dân đã nghiêm chỉnh thi hành những qui định của Hội nghị quốc tế về vấn đề Triều Tiên, xây dựng chính quyền nhân dân, tiến hành những cải cách dân chủ. Ở Nam Triều Tiên, Mĩ đã giúp các thế lực tay sai, tổ chức bầu cử (5/1948) lập ra chính quyền Lý Thừa Vãn, thành lập nước “Cộng hòa Triều Tiên”.

Tháng 9/1948, nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên (Bắc Triều Tiên) ra đời bắt đầu công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội với những kế hoạch dài hạn, thu nhiều thành tựu to lớn: Điện khí hóa cá nước, phát triển phương tiện giao thông, sản xuất, nông cụ, văn hóa, giáo dục ngày càng đi lên.

* Ở Nam Triều (Hàn Quốc)

Sau khi chiến tranh thế giới thứ hai chấm dứt, tình hình kinh tế - xã hội ở Hàn Quốc vô cùng khó khăn, tình hình chính trị bất ổn định. Từ 1962 Hàn Quốc tìm cách vượt qua nhiều trở ngại, thử thách để phát triển đất nước. Từ một nước nghèo nàn, lạc hậu, có nền kinh tế tự cung, tự cấp, sau 30 năm phát triển, Hàn Quốc trở thành một “nước công nghiệp mới”.

Sau 6 kế hoạch 5 năm ( 1962 - 1991 ), tổng sản phẩm quốc dân của Hàn Quốc đã tăng gần 130 lần, từ 2,3 tỷ đôla (1962) lên 294,5 tỷ (1992)... Cơ cấu kinh tế thay đổi căn bản, nông nghiệp chiếm 36,6% tổng thu nhập quốc dân (1962), chỉ kèm 7,6% (1992) công nghiệp từ 14,4% tăng lên 33,6%...

Hàn Quốc có hệ thống giao thông hiện đại, hệ thống đường cao tốc ngày một hoàn chỉnh.

Trong vài năm gần đây, giữa hai miền Nam – Bắc Triều Tiên đã tiến hành những cuộc hội đàm cấp cao nhằm giải quyết những vấn đề thuộc quan hệ hai nước.
 
3. Khu vực Trung - Đông

- Giữ vị trí chiến lược quan trọng do nằm ở cửa ngõ ba Châu: Á, Âu, Phi và đầu mối giao thông quan trọng chạy qua kênh đào Xuyê.

- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Anh - Pháp đã thống trị các nước khu vực này.

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ tích cực xâm nhập và hất cẳng Anh - Pháp khỏi Trung - Đông. Mâu thuẫn và tranh chấp giữa Mĩ, Anh, Pháp nhằm khống chế khu vực này là nguyên nhân gây mất ổn định ở Trung Đông (chiến tranh, xung đột tôn giáo và sắc tộc, tranh chấp lãnh thổ).

- Phong trào giải phóng dân tộc nổ ra mạnh mẽ: Xiri, Libăng (1946), irắc (1958), Iran (1979).

- Ở Palextin, nhờ Mĩ giúp sức bọn phục quốc Do Thái lập ra Nhà nước Ixraen (1948) liên tiếp gây chiến tranh để thôn tính lãnh thổ của người Arập, đó là nguồn gốc của cuộc xung đột kéo dài, dẫn đến tình trạng bất ổn định ở Trung Đông.

- Từ năm 1948 đến nay, dưới sự lãnh đạo của tổ chức giải phóng Palextin (PLO), được sự ủng hộ cua các nước Arập và lực lượng tiến bộ thế giới, nhân dân Arập Palextin đã kiên cường đấu tranh chống Ixraen.

- Tháng 12/1987. Nhà nước Palextin thành lập (đứng đầu là Yatxe Araphát – Chủ tịch PLO) được Liên Hiệp Quốc công nhận là đại diện của nhân dân Palextin tại Liên Hiệp Quốc (1988).

- Ngày 4/5/1994, Chủ tịch PLO, Yatxe Araphát và thủ tướng Ixraen. Ixac Rabin đã kí kết Hiệp định về quyền tự trị của người Paiextin ở Gada và Gieriô.

- Hơn bốn thập niên qua, hầu hết các nước Trung Đông giành được độc lập (trừ Palextin), nhiều nước trở nên giàu có (nhờ dầu lửa) song tình hình Trung Đông vẫn phức tạp, căng thẳng, điển hình là cuộc chiến tranh vùng vịnh Pecxích, để lại nhiều hậu quả nặng nề cho khu vực.