Câu 1 trang 17. Tìm trong văn bản Tuổi thơ tôi các từ ngữ được đặt trong dấu ngoặc kép. Chỉ ra nghĩa thông thường và nghĩa theo dụng ý của tác giả bằng cách điền thông tin vào bảng sau (làm vào vở):
| Từ ngữ trong ngoặc kép |
Nghĩa thông thường |
Nghĩa theo dụng ý của tác giả |
| ... |
... |
... |
Trả lời:
| Từ ngữ trong ngoặc kép |
Nghĩa thông thường |
Nghĩa theo dụng ý của tác giả |
| thảm thiết |
vô cùng đau đớn, thống thiết |
đau đớn |
| trùm sò |
kẻ cầm đầu nhóm người xấu, vô lại |
kẻ ích kỉ, luôn tìm cách thu lợi cho mình |
| thu vén cá nhân |
tìm cách thu gom, vơ vét làm giàu cho bản thân |
tìm cách thu gom, vơ vét làm giàu cho bản thân |
| làm giàu |
tích lũy tiền bạc, của cải |
tích lũy cả một gia tài đồ chơi là các viên bi |
| võ đài |
nơi diễn ra cuộc đấu võ của các võ sĩ |
nơi diễn ra cuộc đấu giữa các chú dế |
| cao thủ |
võ sĩ mạnh mẽ hơn hẳn người khác, luôn chiến thắng |
chú dế mạnh, lì đòn, không sợ bất kì con dế nào |
| ra giang hồ |
bước vào nơi toàn cách võ sĩ, với nhiều trận chiến |
bước vào môi trường cạnh tranh với các chú dế khác với những trận đánh liên hồi |
| trả thù |
làm hại cho kẻ đã gây nên đau khổ, bất hạnh cho mình |
làm Lợi phải khóc và mất mặt vì mất đi chú dế mạnh |
| cử hành tang lễ |
tổ chức tang lễ, chôn cất người đã mất |
tổ chức sự kiện tạm biệt, chôn cất chú dế |
Câu 2 trang 18. Hãy đặt một câu có sử dụng dấu ngoặc kép và giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong câu ấy.
Trả lời:
Hùng là "cầu thủ" xuất sắc nhất của đội bóng đá trường em.
→ Dấu ngoặc kép dùng để nhấn mạnh bạn Hùng đá giỏi và hay như một cầu thủ bóng đá chính thức.
Duyên là "trụ cột" của nhóm múa Hoa Mai.
→ Dấu ngoặc kép dùng để nhấn mạnh sự tài giỏi và tầm quan trọng của bạn Duyên - là người gánh vác, dẫn dắt cả đội
Câu 3 trang 18. Văn bản Con gái của mẹ có mấy đoạn?
Trả lời:
Văn bản Con gái của mẹ gồm 2 đoạn:
Đoạn 1 (từ đầu đến thiếu thốn, khô khát): nói về tình của của người mẹ dành cho con gái Lam Anh
Đoạn 2 (từ Thương mẹ vất vả đến hết): nói về tình cảm của con gái Lam Anh dành cho mẹ
Câu 4 trang 18. Tìm câu chủ đề (nếu có) trong các đoạn văn sau:
Bài ca có thể là lời của cô gái. Nhân buổi sáng đi thăm đồng, lòng phơi phới ngắm nhìn cảnh đồng quê tràn đẩy sức sống, cô thấy chính cô cũng tươi trẻ, tràn đẩy sức sống như những “chẽn lúa đòng đòng", "phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai” kia. Phải chăng, đó là một lời tự khen thầm kín và hồn nhiên?
(Bùi Mạnh Nhị, Về bài ca đao “Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng... )
Không phải ngày phiên, nên chợ vằng không. Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây đề. Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt. Nhưng chân trời trong hơn mọi bôm, những làng ở xa, Sơn thấy rõ như ở gần. Mặt đất rắn lại và nứt nẻ những đường nho nhỏ, kêu vàng lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em.
(Thạch Lam, Gió lạnh đâu mùa)
Trả lời:
Câu chủ đề có trong đoạn văn là:
Đoạn văn 1: Bài ca có thể là lời của cô gái
Bài ca có thể là lời của cô gái. Nhân buổi sáng đi thăm đồng, lòng phơi phới ngắm nhìn cảnh đồng quê tràn đẩy sức sống, cô thấy chính cô cũng tươi trẻ, tràn đẩy sức sống như những “chẽn lúa đòng đòng", "phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai” kia. Phải chăng, đó là một lời tự khen thầm kín và hồn nhiên?
(Bùi Mạnh Nhị, Về bài ca đao “Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng... )
Đoạn văn 2: Không có câu chủ đề
Không phải ngày phiên, nên chợ vằng không. Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng của cây đề. Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt. Nhưng chân trời trong hơn mọi bôm, những làng ở xa, Sơn thấy rõ như ở gần. Mặt đất rắn lại và nứt nẻ những đường nho nhỏ, kêu vàng lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em.
(Thạch Lam, Gió lạnh đâu mùa)
Viết ngắn: Viết đoạn văn (khoảng 150 đến 200 chữ) kể về kỉ niệm với một người thân mà em xem là điểm tựa tinh thần của mình. Trong đoạn văn đó có sử dụng dấu ngoặc kép.
Học sinh tham khảo đoạn văn sau:
“Mẹ ơi!” là tiếng gọi mà em luôn cất lên đầu tiên mỗi khi trở về nhà. Vì mẹ là người mà em yêu quý nhất trong gia đình. Từ nhỏ, mẹ đã vừa làm mẹ vừa làm bố, gồng gánh vất vả nuôi em khôn lớn. Mẹ chính là chỗ dựa tinh thần vững chắc nhất cho em phấn đấu mỗi ngày. Thích nhất, là những buổi tối mùa đông. Sau khi học bài, em sẽ lại ngồi cạnh mẹ. Em sẽ gối đầu lên chân của mẹ, chăm chú nhìn mẹ chấm bài cho học sinh. Rồi thiêm thiếp đi lúc nào không hay. Sáng hôm sau, như một phép diệu kì, em sẽ tỉnh lại trên chiếc giường ấm áp. Cảm giác bình yên và hạnh phúc ấy, chỉ có mẹ mới có thể mang lại mà thôi. Em sẽ cố gắng học tập thật tốt, lớn lên thật nhanh để có thể trở thành chỗ dựa vững chắc cho mẹ.