Phần a. Kiểu câu
Câu 1. Đọc những câu sau và cho biết mỗi câu thuộc kiểu câu nào trong số các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ định.
Câu 2. Dựa vào nội dung của câu (2) trong bài tập 1, hãy đặt một câu nghi vấn.
Câu 3. Hãy đặt câu cảm thán chứa một trong các từ vui, buồn, hay, đẹp.
Câu 4. Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
Phần b. Hành động nói
Câu 1. Hãy xác định hành động nói của các câu đã cho theo bảng sau đây.
Câu 2. Hãy xếp các câu nêu ở bài tập 1 vào bảng tổng kết theo mẫu.
Câu 3. Hãy viết một vài ba câu theo một trong những yêu cầu nêu dưới đây. Xác định mục đích của hành động nói.
Phần c: Lựa chọn trật tự từ trong câu
Câu 1. Giải thích lí do sắp xếp trật tự của các bộ phận câu in đậm nối tiếp nhau trong đoạn văn sau?
Câu 2. Trong những câu sau, việc sắp xếp các từ in đậm ở đầu câu có tác dụng gì?.
Câu 3. Đọc, đối chiếu hai câu sau (chú ý các cụm từ in đậm) và cho biết câu nào mang tính nhạc rõ ràng hơn?

Câu 1. Vì sao một văn bản cần có tính thống nhất? Tính thống nhất của văn bản được thể hiện ở những mặt nào?
Câu 2. Viết thành đoạn văn từ mỗi câu chủ đề sau.
Em rất thích đọc sách.
Mùa hè thật hấp dẫn.
Câu 3. Vì sao phải tóm tắt văn bản tự sự? Muốn tóm tắt văn bản tự sự thì phải làm như thế nào, dựa vào các yếu tố nào?
Câu 4. Tự sự kết hợp với miêu tả và biếu cảm có tác dụng như thế nào?
Câu 5. Viết (nói) đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm cần chú ý những gì?
Câu 6. Văn bản thuyết minh có những tính chất như thế nào và có những lợi ích gì? Hãy nêu các văn bản thuyết minh thường gặp trong đời sống hằng ngày?
Câu 7. Muốn làm văn bản thuyết minh trước hết cần phải làm gì? Vì sao phải làm như vậy? Hãy cho biết phương pháp cần dùng để thuyết minh sự vật. Nêu ví dụ về các phương pháp ấy?
Câu 8. Hãy cho biết bố cục thường gặp khi làm một bài văn thuyết minh về một đồ dùng, cách làm một sản phẩm nào đó, một di tích thắng cảnh, một loại dộng vật, thực vật?
Câu 9. Thế nào là một luận điểm trong loại văn nghị luận? Hãy nêu ví dụ về một luận điểm và nói các tính chất của nó?.
Câu 10. Văn bản nghị luận có thể vận dụng kết hợp các yêu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm như thế nào? Hãy nêu một ví dụ về sự kết hợp đó?
Câu 11. Thế nào là văn bản tường trình, văn bản thông báo? Hãy phân biệt mục đích và cách viết hai loại văn bản đó?

Câu 1. Lựa chọn các loại văn bản thích hợp trong các trường hợp sau?
Câu 2. Chỉ ra những chỗ sai trong văn bản thông báo sau đây và chữa lại cho đúng.
Câu 3. Hãy nêu một số tình huống thường gặp trong nhà trường hoặc ngoài xã hội mà em cho là cần viết văn bản thông báo.
Câu 4. Hãy chọn một trong các tình huống cụ thể vừa nêu để viết thông báo.

Câu 1. Mục đích viết tường trình là gì?
Câu 2. Văn bản tường trình và văn bản báo cáo có gì khác nhau và giống nhau?
Câu 3. Chỉ ra những chỗ sai trong việc sử dụng văn bản ở các tình huống nêu sau?
Câu 4. Hãy nêu hai tình huống thường gặp trong cuộc sống mà em cho là phải làm văn bản tường trình?
Câu 5. Từ một tình huống cụ thể, hãy viết một bản tường trình.

Có khi nào bạn thử thống kê xem trong tháng này có bao nhiêu người đã vướng vào ma tuý, trong năm này có bao nhiêu người chết vì dùng nó quá liều hay vì AIDS chưa?

Bạn vừa đọc một đoạn văn tả cảnh và bất chợt nhận ra vẻ đẹp của bông hoa nở trước hiên nhà, bạn vừa xem xong một quyển tiểu thuyết và thấy yêu biết chừng nào cái góc phố dịu dàng với những người hàng xóm lương thiện...