Hướng dẫn luyện tập: Các phương châm hội thoại (tiếp theo)

1. Bài tập này nêu hai yêu cầu:

- Đọc mẩu chuyện dẫn trong SGK trang 38

- Câu trả lời của ông bố không tuân thủ phương châm hội thoại nào? Phân tích để làm rõ sự vi phạm ấy.

Để làm bài tập này, các em cần đọc kĩ mẩu chuyện và xem một cậu bé năm tuổi có thể nhận biết được Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao, nhờ đó mà tìm được quả bóng hay không? Trên cơ sở đó, các em sẽ phân tích được câu trả lời của ông bố?

Câu trả lời của người bố trong tình huống này: Quả bóng nằm dưới cuốn “Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao” kia kìa. đã không tuân thủ phương châm về cách thức. Bởi với đứa bé năm tuổi thì chưa thể đọc được chữ nên nó sẽ không nhận biết được cuốn Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao.

2. Bài tập này nêu hai yêu cầu:

- Thái độ và lòi nói của Chân, Tay, Tai, Mắt đã vi phạm phương châm nào trong giao tiếp?

- Việc không tuân thủ phương châm ấy có lí do chính đáng không? Vì sao?

Thái độ và lời nói của Chân, Tay, Tai, Mắt đã vi phạm phương châm lịch sự bởi không thích hợp với tình huống giao tiếp. Theo nghi thức giao tiếp, thông thường đên nhà ai, trước hết ta phải chào chủ nhà, sau đó mới đề cập đến chuyện khác. Trong tình huống này, các vị khách không chào hỏi gì cả mà nói ngay với chủ nhà những lòi lẽ giận dữ, nặng nề, và những lời lẽ đó là không có căn cứ, không chính đáng.