I. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự
1. Đọc đoạn văn Lỗi lầm và sự biết ơn dẫn trong SGK trang 160
2. Trả lời câu hỏi
- Các yếu tố nghị luận được thể hiện chủ yếu trong đoạn văn qua câu trả lời của người bạn được cứu sống và câu kết của văn bản:
+ Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người..
+ Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.
Các yếu tố nghị luận giúp cho câu chuyện trở nên sâu sắc, giàu tính triết lí, và mang tính giáo dục cao, để lại những bài học về sự bao dung, lòng nhân ái.
II. Thực hành viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận
l. Viết đoạn văn kể lại buổi sinh hoạt lớp. Trong buổi sinh hoạt đó, em đã phát biểu ý kiến chứng minh Nam (hoặc một tên khác...) là một người bạn rất tốt.
Bài đọc tham khảo
a) Thưa các bạn, tôi xin giói thiệu bạn Hoà vào danh sách của lớp 9A đi dự đại hội Liên đội Thiếu niên toàn trường vào chủ nhật tới. Bạn Hoà Là học sinh giỏi đứng đầu môn Toán, môn Anh ở lớp ta. Bạn rất chăm chỉ, chuyên cần học tập, rất khiêm tốn giản dị. Bạn Hoà lại có tinh thần đoàn kết, tương trợ rất cao. Nhiều bạn trong lớp ta, trong đó có tôi.,- đã được bạn Hoà giúp đỡ trong môn Toán, để mỗi ngày học khá lên. Bạn Hoà được các thầy cô giáo khen, được đông đảo bạn học quý mến. Bạn Hoà rất xứng đáng là đại biểu lớp ta có mặt trong Đại hội.
Lê Quỳnh Anh Lớp 9A, trường THCS Thổ Trang (Vĩnh Phúc.)
b) Nguyễn Công Thành là một học sinh giỏi của lớp ta. Tôi rất quý trọng và mến phục Công Thành. Mồ côi bố, hoàn cảnh khó khăn thế mà bạn học rất giỏi. Năm nay, bạn Thành cũng nằm trong đội tuyển Toán đi dự học sinh giỏi toàn huyện và giành được giải cao. Biết mẹ vất vả, bạn đã giúp mẹ làm được nhiều việc trong gia đình nhu trồng rau, nuôi gà, giặt quần áo, quét dọn nhà cửa. Góc học tập của bạn Thành gọn gàng, ngăn nắp, sắp xếp sách vở dụng cụ học tập trông rất mê. Bạn sống chan hoà, chân thành và khiêm tốn nên ai cũng mến. Bạn Nguyễn Công Thành xứng đáng nhận phần thương “Học sinh vượt khó vươn lên học giỏi” của trường ta, lớp ta.
Nguyễn Xuân Ngọc Lớp 9C, trường THCS Thuỷ Đường (Hải Phòng)
2. Viết đoạn văn kể về những việc làm hoặc những lời dạy bảo giản dị mà sâu sắc của người bà kính yêu đã làm cho em cảm động.
Để làm bài này, các em có thể tham khảo đoạn văn trong SGK và bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt.