Nêu nhận xét về nghệ thuật trần thuật của đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí?

Với thái độ phê phán, khinh bỉ, tác giả Hoàng Lê nhất thống chí đã vẽ nên bức tranh thảm hại của lũ giặc bán nước và cướp nước sau tràn đại phá Thăng Long của vua Quang Trung.

Quân Thanh từ binh sĩ đến tướng lĩnh đều bị tan tác trước sức tấn công như vũ bão của quân Tây Sơn. Vì chủ quan, khinh thường không đánh giá được sức mạnh của đối phương, lại bị đánh vào lúc không thể ngờ tới nên chúng tan rã rất nhanh. Mỗi kẻ một vẻ nhưng chúng đều tỏ rõ sự sợ hãi đến kinh hồn bạt vía, chẳng còn sức chống cự mà chỉ lo tìm đường thoát thân. Ngòi bút miêu tả của nhà văn tỏ ra rất sắc sảo khi vừa điểm mặt chỉ tên từng tên tướng lĩnh như Tôn Sĩ Nghị, Sầm Nghi Đống, vừa khái quát cảnh chết chóc với số lượng đông đảo của quân lính. Với những chi tiết “ai nấy đều rụng rời”, “chết đến hàng vạn người”, “quân lính rơi xuống nước, đến nỗi sông Nhị Hà vì thế mà tắc nghẽn” đã cho ta thấy một bức tranh về sự thất bại thảm hại của toàn bộ đội quân hung hăng, tàn bạo, ngông cuồng nhà Thanh.

Trong khi đó, bọn bán nước cầu vinh chỉ được tác giả miêu tả qua một vài nhân vật tiêu biểu: Lê Chiêu Thống, Lê Quýnh, Trịnh Hiến, thái hậu và cũng chỉ qua một vài chi tiết. Sự sắc sảo trong ngòi bút của nhà văn cũng thể hiện ở chỗ đó. Không phải là cảnh tán loạn, dẫm đạp lên nhau chết hàng vạn người như quân tướng nhà Thanh mà chỉ là cảnh chạy trốn lén lút của vua quan triều Lê. Thái độ cuống quýt của ông vua bù nhìn, các viên quan khác nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt đã toát lên bản chất đớn hèn, nhục nhã của bọn bán nước. Khi bọn giặc Tôn Sĩ Nghị tán loạn chạy lo thoát thân thì bọn ban nước cũng lục tục kéo nhau chạy theo.

Xưa và nay, ở bất cứ quốc gia nào, dân tộc nào thì kẻ bán nước cầu vinh cũng vô cùng xấu xa, dơ bẩn, bị đời người khinh bỉ và ghê tởm. Câu nói của Lê Chiêu Thống với Tôn Sĩ Nghị cho thấy “đến chết nết vẫn không chừa”: “Nếu như sự thể không xong lại xin sang hầu tướng quân”. Nghĩa là lại “rước voi về giày mả tổ”, bản chất đớn hèn, nô lệ của chúng trước sau vẫn không thể thay đổi.