Sông Bạch Đằng, cửa biển Bạch Đằng là một di tích lịch sử được ca ngợi trong văn học nước ta: thư của Trần Minh Tông, thơ Nguyễn Trãi, phú của Nguyễn Mộng Tuân, thơ trong Hồng Đức quốc âm thi tập... Riêng bài Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu là một tác phẩm được biết nhiều nhất từ trước tới nay.
Cảm hứng yêu nước trong giai đoạn văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến XIV là chất men say làm sống dậy hào khí của dân tộc trong thời kì nhân dân ta lập nên những chiến công hiển hách. Nổi bật hơn hết là chiến thắng oanh liệt ba lần đánh tan giặc Nguyên Mông xâm lược.
