Người Việt Nam vốn rất yêu thích hoa, trong các loài hoa thì hoa Đào và hoa Mai được nhiều người yêu thích nhất. Hoa Mai và hoa Đào đã đi sâu vào đời sống tâm hồn của con người Việt Nam như một phần máu thịt.
Nếu như hoa Đào gắn bó với người miền Bắc thì hoa Mai lại gắn bó với người miền Nam. Mai có khắp mọi nơi từ Huế đến mũi Cà Mau. Hoa mai thuộc dạng dễ tính dù đất cát khô cằn hay đất đồi sỏi đá Mai vẫn chịu đựng được.
Mai có hai loại Mai tứ thời và Mai Tết. Mai tứ thời cho hoa suốt bốn mùa, cái tên gọi tứ thời có lẽ là vì lí do đó. Ngoài màu vàng đặc trưng thỉnh thoảng điểm thêm vài bông màu đỏ cũng khá dễ thương. Mai Tết cả năm cho hoa vào đúng dịp Tết, hoa nở thật nhiều vàng rực cả cây rực rỡ vô cùng, cũng vì thế mà được mọi người yêu chuộng hơn.
Muốn có Mai nở vào đúng ngày Tết cũng cần phải chú ý đến kĩ thuật chăm sóc, lúc Mai nở xong chừng vài tháng phải bón thúc cho Mai, thứ phân bón rất hợp cho Mai là khô dầu và phân bò khô, trước Tết độ ba bốn tháng phải bón thêm một lần như thế nữa để hoa to và thắm. Vào ngày rằm tháng Chạp (trước Tết nửa tháng) trảy hết tất cả lá Mai và bấm hết đọt đế Mai nở rộ, với những vùng giá lạnh thì phải trước một tháng.
Mai không nở một lúc mà phải từ từ, ngày đầu chỉ một vài nụ, ngày sau tăng gấp đôi, rộ nhất là ngày thứ ba, tư, năm sau đó ít dần nhưng cũng kéo dài đến nửa tháng. Đối với những cây Mai có sức sẽ cho Mai đến hai đợt, sau đợt hoa đầu tiên cây nghỉ lấy sức khoảng mười hôm sau đó ra một lớp nụ mới mặc dù không nhiều và thắm như đợt đầu nhưng cũng làm cho lòng người say đắm.
Sắc Mai đương nhiên là màu vàng rồi, người đời chuộng Mai cũng vì màu vàng thanh, cao quý phái ấy. Thế nhưng chỉ một màu vàng ấy thôi cũng có rất nhiều loại khác nhau: vàng tươi, vàng nhạt, vàng gạch, vàng thắm, vàng ong... Hương của Mai rất dịu và thanh, chỉ có những người tinh tế mới tận hưởng hết hương hoa thanh khiết ấy. Vì thế mà Cao Bá Quát, một chí sĩ thời Nguyễn đã dọc ngang tung hoành dám đứng lên chống lại triều đình phong kiến thế nhưng lại cúi đầu trước hoa Mai (nhất sinh để thủ bái mai hoa).
Những ngày Tết người ta thường chưng Mai trong nhà để lấy hên cho cả năm. Chỗ để Mai bao giờ cũng là nơi khang trang nhất của phòng khách để mọi người có thể chiêm ngưỡng Mai một cách đẹp nhất. Những người nghiện chơi Mai thì dù có đắt đến đâu ngày Tết bằng mọi giá phải có được cây Mai trong nhà mới thành Tết.
Một số người còn cho rằng dựa vào cây Mai nở hoa trong ngày Tết có thể dự đoán được sự hên xui trong năm đó.
Hoa Mai thường là năm cánh, thế nhưng bằng phương pháp kĩ thuật hiện đại người ta có thể cho hoa nở từ năm đến mười bảy, mười tám cánh. Ngoài hai màu đỏ, vàng người ta còn có thể lai ghép thành màu trắng, cùng một cây Mai có đủ cả ba màu. Nhưng người yêu Mai truyền thống vẫn thích màu vàng nhất.
Ngày Tết cả nhà quây quần, đoàn tụ cùng nhau ăn mứt, bánh bên gốc Mai có gì đẹp hơn, đầm ấm hạnh phúc hơn thế.