Bài giảng Công nghệ 6 (Bài số 35)

A. MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
 
Qua bài học HS hiểu:
 
• Thế nào là vệ sinh an toàn thực phẩm.
• Biện pháp giữ vệ sinh an toàn thực phẩm.
• Cách lựa chọn thực phẩm phù hợp để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm - Có ý thức giữ vệ sinh an toàn thực phẩm, quan tâm bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng, phòng chống ngộ độc thức ăn.
 
B. CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG
 
1. Chuẩn bị nội dung
 
• Tìm hiểu tư liệu, sách báo qua thực tế về tình trạng mất vệ sinh an toàn thực phẩm.
• Chuẩn bị câu hỏi phát huy tính sáng tạo của HS.
 
2. Phân bố bài giảng
 
Tiết 1: I. Vệ sinh thực phẩm.
Tiết 2: II. An toàn thực phẩm
 
III. Biện pháp phòng tránh nhiễm trùng, nhiễm độc thực phẩm. 
 
3. Chuẩn bị đồ dùng dạy học
 
• Các hình vẽ phóng to hình 3.14. 3.15. 3.16 SGK.
 
• Tranh ảnh, mẫu vật sưu tầm để minh họa cho bài giảng và khắc sâu kiến thức cho HS.
 
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 
♦ Kiểm tra bài cũ
 
• Em hãy nêu vai trò của các chất đinh dường trong bữa ăn hàng ngày?
• Em hãy cho biết chức năng của chất đạm, chất béo, chất đường bột...?
 
♦ Giới thiệu bài mới
 
• Sức khỏe và hiệu quả làm việc của con người phần lớn phụ thuộc vào loại và lượng thực phẩm ăn vào mỗi ngày. Hệ thống tiêu hóa sẽ làm. Việc biến thức ăn thành chất bổ dưỡng nuôi cơ thể khỏe mạnh, phát triển tốt. Tuy nhiên vấn đề này lại phụ thuộc vào một yếu tố quan trọng đó là vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.
 
• Do nhận thức về vệ sinh an toàn thực phẩm còn hạn chế nên nhiều ca bị ngộ độc thực phẩm đã xảy ra, gây tốn kém tiền bạc chạy chữa, nhiều khi cướp đi cả tính mạng con người.
 
• Tất cả những điều không may trên đều có thể ngăn chặn được nếu chúng ta biết cách quan tâm, theo dõi kiếm soát, giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm để tránh gây ra ngộ độc thức ăn.
 
I. Vệ Sinh an toàn thực phẩm
 
Hỏi. Em cho biết vệ sinh thực phẩm là gì?
 
GV: Vệ sinh thực phẩm là giữ cho thực phẩm không bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc, ngộ độc thực phẩm.
 
1. Thế nào là nhiễm trùng thực phẩm?
 
Hỏi - Theo em thế nào là nhiễm trùng thực phẩm.
 
GV: Thực phẩm bị vi khuẩn có hại xâm nhập không còn được tươi, có mùi lạ, màu sắc biến màu. Nhất là đối với loại thực phẩm tươi sống nếu không được bảo quản tốt thì sau thời gian ngắn chúng sẽ bị nhiễm trùng và phân huỷ. Đặc biệt trong tình trạng khí hậu thời tiết nóng và ẩm của nước ta.
 
Kết luận: Sự xâm nhập của vi khuẩn có hại vào thực phẩm được gọi là nhiễm trùng thực phẩm.
 
Hỏi: Em hãy nêu một số loại thực phẩm dễ bị hư hỏng và giai thích tại sao?
 
GV: Thực phẩm dễ bị hư hỏng: thịt gia cầm gia súc, thịt thủy hải sản (thịt lợn, gà. vịt.... tôm, cua, cá...).
+ Thực phẩm tươi sống sau khi giết mổ không được bảo quản đúng yêu cầu kỹ thuật, bị vi khuẩn có hại xâm nhập vào phá hủy và bị nhiễm trùng.
+ Thực phẩm mua về không chế biến ngay, không để nơi thoáng mát.
 
Hỏi: Em cho biết thực phẩm để tủ lạnh có đảm bảo an toàn không? tại sao?
 
GV bổ sung:
 
- Không đảm bảo vì: thực phẩm như thịt, cá để tươi sống chưa qua chế biến thì chỉ giữ được trong ngăn đá trong một khoảng thời gian cho phép, nêu để quá thời gian đó thì thực phẩm sẽ bị kém chất lượng, bị nhiễm trùng. Thực phẩm đã chế biến tốt cũng không nên giữ lâu trong tủ lạnh, vi khuẩn vẫn có thể phát triển, gây nhiễm độc.
 
- Ngoài ra việc thực phẩm chế biến sẵn (đồ hộp, nem gói sẵn, giò chả...) nếu trong quá trình sản xuất không đảm bảo vệ sinh, không được bảo quản tốt thì nếu để trong tủ lạnh vẫn bị hư hỏng (thiu, thối) gây nấm mốc, vi khuẩn có hại phát triển...
 
- Đổ uống đóng hộp có ga, rượu..., thực phẩm chế biến sẵn có sử dụng phụ gia thực phẩm quá tỷ lệ cho phép gây ảnh hưởng đến sức khỏe...
- Các loại rau, củ, quả do người trồng trọt sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không cho phép hoặc quá liều lượng qui định dẫn đến cày trồng bị nhiễm độc - ảnh hưởng  đến người tiêu dùng.
 
Kết luận: Sự xâm nhập của chất độc (độc tố có sẵn trong động thực vật như cá nóc...) vào thực phẩm gọi là sự nhiễm độc thực phẩm.
 
Giải thích thêm:
 
+ Cá nóc là loài cá có nhiều độc tố nên khi sử dụng làm thực phẩm rất thận trọng.
+ Thịt con cóc ở một số bộ phận trong cơ thể như gan, mật, ruột... cũng có nhiều độc tố nguy hiểm nên cần lưu ý khi chế biến.
 
2. Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với vi khuẩn
 
HS: - đọc nội dung ghi trong các ô màu hình 3.14 SGK.
ỉ lói: - Em cho biết ở nhiệt độ nào hạn chế sự phát triển của vi khuẩn?
+ ở nhiệt độ 50 độ C - 60 độ C - 70 độ C - 80 độ c.
Hỏi: - Em cho biết ở nhiệt độ nào vi khuẩn không thể phát triển?
+ ở nhiệt độ -10 độ  C và -20 độ C
 
Hỏi: - Vậy theo em thì ở nhiệt độ nào thì an toàn cho thực phẩm? và nhiệt độ nào thì nguy hiểm cho thực phẩm?
+ Nhiệt độ an toàn cho thực phẩm: 100 độ C và 115°c.
+ Nhiệt độ nguy hiểm cho thực phẩm: 0 độ C, 10 độ C, 20 độ C và 37độ C.
GV: - Qua đây chúng ta thấy ăn chín, uống sôi là rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, cho nên khi nấu thực phẩm phải nấu chín khi đó vi khuẩn gây hại mới bị tiêu diệt.
 
- Thực phẩm chỉ nên ăn gọn trong ngày và không để thực phẩm, thức ăn quá lâu vì như thế vi khuẩn sẽ sinh nở làm thực phẩm bị nhiễm trùng.
 
3. Biện pháp phòng tránh nhiễm trùng thực phẩm tại nhà

HS: - Quan sát hình 3.15 SGK.
Hỏi: - Qua quan sát em thấy cần phải làm gì để tránh nhiễm trùng thực phẩm.
GV: - Để tránh nhiễm trùng thực phẩm cần:
 
+ Giữ vệ sinh bao gồm: vệ sinh trong ăn uống (rửa tay sạch sẽ trước khi ăn), vệ sinh nơi chế biến (vệ sinh nhà bếp luôn sạch sẽ, thoáng), vệ sinh khi chế biến (thực phẩm phải được rửa sạch sẽ, loại bỏ chất bẩn, đất...)
+ Thực phẩm phải được nấu chín.
+ Thức ăn phải được đậy cẩn thân: tránh ruồi nhặng, chuột, mèo.
+ Thức ăn phải được bảo quản chu đáo gồm có: Thực phẩm tươi sống mua về chưa chế biến (thịt) thì phải được gói kỹ hoặc cho vào hộp để ở ô đá trong tủ lạnh. Thức ăn đã chế biến hoặc thức ăn còn lại sau bữa khi cho vào tủ lạnh cần được đậy cẩn thận. Không cho thức ăn chín cũng như chưa chế biến vào tủ lạnh khi không được gói kỹ trong túi nylon hoặc trong hộp kín.
- Mua rau quả chọn lựa loại tươi ngon chưa có dấu hiệu đập nát.
- Mua thực phẩm thịt cá tươi mầu, không mua thịt cá đã bị sầm mầu hoặc hơi có mùi lạ.
- Dụng cụ nấu bếp luôn sạch, nhất là khi thái thức ăn chín tuyệt đối không dùng chung thớt hoặc thớt vừa thái thịt sống lại dùng để thái thịt chín.
HS: GV cho HS liên hệ việc phòng tránh nhiễm trùng thực phẩm ở gia đình?
 
GV kết luận:
 
- Việc giữ gìn vệ sinh thực phẩm là điều cần thiết và phải thực hiện để đảm bảo sức khỏe cho bản thân, gia đình và cả xã hội.
- Giữ vệ sinh an toàn thực phẩm đồng thời tiết kiệm chi phí cho gia đình và xã hội.
 
♦ Dặn dò HS:
 
• Quan sát ở nhà mình có thực hiện đúng các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm không?
• Đọc phần II và III (SGK).