A. MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
Thông qua bài học, HS:
• Biết được ý nghĩa của cày cảnh, hoa trong trang trí nhà ở. Một số loại cây cảnh, hoa dùng trong trang trí.
• Lựa chọn được cây cảnh, hoa phù hợp với ngôi nhà và điều kiện kinh tế của gia đình, đạt yêu cầu thẩm mĩ.
• Rèn luyện tính kiên trí, óc sáng tạo và ý thức trách nhiệm với cuộc sống gia đình.
B. CÔNG TÁC CHUẨN BỊ
1. Nội dung
• Chuẩn bị sách tham khảo về cây cảnh và hoa
• Lên kế hoạch chi tiết cho mỗi tiết học - nội dung gì - tài liệu tham khảo nào.
2. Phân bố bài giảng
Tiết 1: I. Ý nghĩa của cây cảnh và hoa trong trang trí nhà ở
II. Một số loại cây cảnh và hoa dùng trong trang trí nhà ở.
1. Cây cảnh
2. Tiết 2: 2-Hoa
Mỗi tiết học là một nội dung, tuy nhiên phần A mục tiêu bài học không tách riêng biệt mà có sự liên thông do vậy sử dụng cách thức hoặc phương pháp lên lớp nào cũng cần đạt được mục tiêu đã đề ra.
3. Đồ dùng dạy học
• Tranh ảnh do GV và HS sưu tầm liên quan đến cây cảnh và hoa.
• Một số mẫu hoa tươi, hoa khô, hoa giả.
• Một số công cụ hỗ trợ khác (như băng hình đầu máy video, ti vi...).
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
♦ Kiểm tra bài cũ
• Để làm đẹp cho nhà ở người ta sử dụng những đồ vật gì?
• HS trả lời theo nội dung bài 11.
♦ Giới thiệu bài
- GV bổ sung và đặt vấn đề vào bài 12.
- Cây cảnh và hoa rất gần gũi và cần thiết với con người.
- Trong cuộc sống của mình con người luôn mong muôn được hòa mình với thiên nhiên. Con người đã biết khai thác các qui luật và trật tự của thiên nhiên phục vụ cho mình. Bằng kiến trúc nhân tạo con người đã tạo cho mình sự hài hòa và bình yên với thiên nhiên. Khi đời sống ngày càng được nâng cao thì cây cảnh và hoa càng được quan tâm nhiều hơn đặc biệt là trong trang trí nhà ở. Để hiểu sâu chúng ta nghiên cứu bài "Trang trí nhà ở bằng cây cảnh và hoa".
I. Ý nghĩa của cây cảnh và hoa trong trang trí nhà ở
Câu hỏi bao quát: Cây cảnh, hoa có ý nghĩa như thế nào trong trang trí nhà ở?
GV gợi ý hướng dẫn HS trả lời:
Ý nghĩa:
- Làm tăng vè đẹp của nhà ở.
- Bổ sung cho môi trường bên trong và bên ngoài nhà ở không khí trong lành (cây cảnh góp phần làm sạch không khí)
- Con người thấy gần gũi với thiên nhiên, thêm yêu cuộc sống.
Hỏi: Em hãy giải thích vì sao cây xanh có tác dụng làm sạch không khí?
HS: Cây xanh, nhờ có chất diệp lục dưới ánh sáng Mặt Trời đã hút CO2, H2O (cacbonic, nước) và nhả O2: (oxy) làm sạch không khí.
Hòi: Công việc trồng cây cảnh, cắm hoa có lợi ích gì?
- Trồng, chăm sóc cây cảnh và cắm hoa trang trí là một công việc đòi hỏi sự say mê, kiên trì nhưng nó đem lại niềm vui, thư giãn cho con người sau những giờ lao động, học tập mệt mỏi.
Nghề trồng hoa, cây cảnh còn đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều gia đình. Hỏi: - Nhà em có trồng cây cảnh và cắm hoa trang trí không?
- Nhà em thường trồng cây cảnh gì và trang trí ở đâu?
HS trả lời: GV hướng dẫn HS nêu được một số loại cây cảnh được đề cập đến ở phần II.
Một số loại cây cảnh và hoa dùng trong trang trí nhà ở.
II. Cây cảnh
a. Một số loại cây cảnh thông dụng (hình 2.14 SGK)
GV gợi ý HS quan sát hình 2.14 SGK để nêu tên một số loại cây cảnh thông dụng.
HS trả lời:
- Cây lan Ngọc điểm (lan Tai trâu)
- Cây buồm trắng (lan Ý)
- Cây ráy xẻ
- Cây lưỡi hổ
- Cây đinh lăng
- Cây phát tài
- Cây mẫu tử.
GV gợi ý để HS trả lời về đặc điểm của các loại cây trên như cây có hoa, cây chi có lá, cây leo cho bóng mát.
Em có thể kể tên một số loại cây cảnh có những đặc điểm vừa nêu:
+ Cây có hoa: cây hoa lan, cây hoa sứ, cây hoa cẩm tú cầu, cây râm bụt, cây hoa nhài, cây hoa hồng, cây hoa cúc...
+ Cây chỉ có lá: vạn niên thanh, cây si, cây tùng, trúc mây dương xỉ, lưỡi hổ...
+ Cây leo cho bóng mát: hoa giấy, tigôn, hoàng anh.
GV giúp HS kết luận:
Cây cảnh rất đa dạng, phong phú. Ngoài những cây thòng dung, mỗi vùng miền có những cây đặc trưng.
b. Vị trí trang trí cây cảnh
Vị trí trang trí cây cảnh là nơi người ta đặt cây cảnh, ở vị trí ấy, cây cảnh cùng các đồ vật khác được xếp đặt hài hòa hợp lý nhằm tạo ra được một không gian mà khi nhìn vào thấy được sự đan xen giữa yếu tố con người và tự nhiên. Tuy nhiên đối với HS lớp 6 thì mục tiêu ở nội dung này giới hạn vị trí cây cảnh được đặt ở đâu.
Hỏi: Có thể đặt chậu cây cảnh ở những khu vực nào trong nơi ở của gia đình?
GV ghi ý kiến của HS lên bảng:
- Nơi cây cảnh thường được đặt để trang trí là ở ngoài sân, hành lang, hay ở trong phòng (phòng khách, phòng ăn...).
GV khái quát về nơi trang trí cây cảnh:
- ở ngoài nhà
- ở trong phòng.
Hỏi: Theo em những vị trí nào ở ngoài nhà thường được trang trí cây cảnh? Hãy quan sát hình 2.15a SGK.
+ở ngoài nhà: chậu cây cảnh để trước cửa nhà, đặt trên bờ tường (tường rào thấp) dẫn vào nhà, ở tiền sảnh...
Hỏi: Theo em những vị trí nào ở trong nhà thường được trang trí cây cảnh? Hãy quan sát hình 2.15b SGK.
+ ở trong phòng: đặt ở góc nhà, ở phía ngoài cửa ra vào, treo trên cửa sổ...
GV nêu vấn đề: để có hiệu quả trang trí cần chú ý những điều gì?
+ Cây phải phù hợp với chậu về kích thước và hình dáng.
Ví dụ:
- Cây có hình dáng thanh, cao như trúc Nhật Bản phái trồng trong chậu có dáng cao, miệng rộng vừa phải.
- Cây bách tán có thân cao và tán rộng phù hợp với chậu thấp, miệng rộng.
-> Chon lựa chậu trồng cây cảnh cần chú ý:
+ phù hợp với cây
+ phù hợp với vị trí cần trang trí.
Cho HS đọc ví dụ trong SGK:
Trên mặt bàn hoặc tủ, kệ... chỉ cần trang trí một chậu cây nhỏ; trên sàn nhà hoặc trên đôn thấp ở góc phòng đặt chậu cây cao khoảng một mét cho cân xứng.
GV gợi ý HS nêu thêm ví dụ ngoài SGK như:
+ Đặt cây ở cửa sổ: chậu và cây thấp, cao khoảng 0.4m.
+ Cây treo trên cửa sổ, trên tường... như cây phong lan, vạn niên thanh... là loại cây leo, mềm mại.
Kết luận: Cây cảnh nếu được đặt đúng chỗ sẽ tăng hiệu quả làm đẹp cho ngôi nhà, tạo ra một không gian hài hòa giữa con người và tự nhiên.
c. Chăm sóc cây cảnh
GV nêu thêm vấn đề để HS suy nghĩ:
- Tại sao cần phải chăm sóc cây cảnh?
- Chăm sóc cây cảnh như thế nào?
Để cây luôn đẹp và phát triển tốt cần phải chăm bón, tưới nước, mức độ tùy theo từng loại cây. Trong bài học chúng ta tìm hiểu các loại cây cảnh trồng trong chậu (không phải trồng ngoài vườn).
Đặc điểm chung của các loại cây khi trồng trong chậu là lượng khoáng chất (nước và các chất khác) để nuôi cây phải được bổ sung thường xuyên. Bên cạnh đó ánh sáng cũng là một yếu tố quan trọng để cây cảnh sinh trưởng và phát triển mặc dù cây cảnh chịu được ánh sáng tán xạ hay bóng râm. Biết được các đặc điểm này người trồng cây sẽ có biện pháp chăm sóc phù hợp.
Công việc chăm sóc cây cảnh một mặt giúp cho cây cảnh luôn đẹp và phát triển tốt mặt khác giúp cho con người thư giãn, thoái mái sau những giờ làm việc, học tập căng thẳng.
Một số điểm cần chú ý khi chăm sóc cây cảnh:
- Tưới nước vừa đủ, định kỳ bón phân cho cây (phân vi sinh).
- Tỉa cành, lá sâu, làm sạch chậu cây...
- Đưa ra ngoài trời sau một thời gian để trong phòng.
♦ Củng cố dặn dò
ở nội dung mục "Cây cảnh”, GV có thể đưa ra một số gợi ý để HS tham khảo. Ví dụ như:
+ Có nên để cây cảnh trong phòng ngủ không? Tại sao?
+ Với điều kiện kinh tế như hiện nay của gia đình em thì nên lựa chọn loại cây cảnh nào để trang trí cho phù hợp? (mua hay tự tìm kiếm trong khu vực thiên nhiên nơi em ở)
+ Tìm hiểu ở địa phương nơi mình ở thường có những loại cây cảnh gì?
Chuẩn bị cho tiết 2 bài 12.
GV yêu cầu HS tìm hiểu các loại hoa dùng để trang trí từ các nguồn:
- Thực tế ở địa phương
- Qua sách giáo khoa
- Qua tranh ảnh, báo chí
- Qua truyền hình...