Bài giảng Công nghệ 6 (Đề số 21)

A. MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
 
• Biết được mục đích của trang trí nhà ở.
• Biết được công dụng của tranh ảnh, gương, rèm cửa... trong trang trí nhà ở.
• Lựa chọn được một số đồ vật để trang trí phù hợp với hoàn cảnh gia đình
• Giáo dục ý thức thẩm mĩ - ý thức làm đẹp nhà ở của mình.
 
B. CHUẨN BỊ LÊN LỚP
 
1. Nội dung:
 
• Nghiên cứu SGK.
 
• Nghiên cứu tài liệu tham khảo về các vật dụng để trang trí (tìm hiếu tính năng của vật dụng).
 
• Soạn bài.
 
2. Đồ dùng dạy học:

• Tranh ảnh, hiện vật, mẫu vật về trang trí nhà cửa.
• Có điều kiện chuẩn bị cho HS xem băng hình thì tiết dạy sẽ có hiệu quả hơn (về nội đung tiết 11 ).
 
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 
♦ Kiểm tra bài cũ
 
Vì sao phải giữ gìn nhà ở sạch sè, ngăn nắp?
 
HS trả lời và GV khai thác ý "góp phần làm tăng vẻ đẹp của nhà ở".
Phải làm gì để góp phần làm tăng vẻ đẹp cho nhà ở?
GV gợi ý HS quan sát hình 2.10 (SGK). nêu một số vật dụng dùng trong trang trí. HS kể nhiều đồ vật khác nhau: bình cổ, sưu lập các đồ vật nhỏ, tranh, ảnh, gương, rèm...
GV định hướng để giới hạn, lựa chọn đồ vật trang trí tranh ảnh, rèm cửa, gương, mành là những đồ vật thường dùng.
 
♦ Bài mới
 
Sau khi kiểm tra bài cũ, GV liên kết nội dung kiến thức của bài học trước để đặt vấn đề vào bài "Trang trí nhà ở bằng một số đồ vật".
Để làm đẹp cho nơi ở tùy điều kiện và sở thích của mỗi gia đình, người ta thường dùng một số đồ vật vừa có giá trị sử dụng vừa có giá trị trang trí. HS đã quan sát hình 2. 10 SGK và liệt kê được một số đồ vật.
 
GV dẫn dắt để HS tìm hiểu một số đồ vật tranh ánh, gương, rèm cửa, mành (các mục trong bài học) ở góc độ:
 
- Giá trị sử dụng
- Giá trị trang trí.
 
I. Tranh ảnh
a. Công dụng
 
GV gợi ý HS nêu công dụng của tranh:
- Lưu giữ các ký niệm, các sự kiện có ý nghĩa...
- Lưu giữ các giá trị nghệ thuật, thẩm mĩ...
- Quan niệm đó là những đồ vật đẹp, có ý nghĩa trong đời sống.
 
Do vậy tranh ảnh thường được chúng ta dùng để trang trí nhà cửa, làm đẹp cho căn nhà, tạo sự vui tươi, đầm ấm, thoải mái và dễ chịu.
 
2. Cách chọn tranh ảnh
Dùng tranh ảnh để trang trí nhà cửa, làm đẹp cho nơi ở phụ thuộc nhiều vào ý thích và óc thẩm mĩ của chủ nhân. Điều kiện kinh tế của gia đình cũng là một yếu tố quan trọng để chủ nhân lựa chọn loại tranh ảnh nào cho phù hợp. Để hiểu cần phải chọn tranh ảnh loại nào trước hết GV nên gợi ý để HS trả lời câu hỏi:
 
- Tranh ảnh được treo ở khu vực nào trong nơi ở?
 
Mỗi một khu vực trong nơi ở của gia đình có một chức năng riêng và mỗi một thành viên trong gia đình cũng có những sở thích khác nhau do vậy:
 
- ở khu vực sinh hoạt chung thì nên trang trí loại tranh nào?
- ở khu vực riêng (của em chẳng hạn) thì nên trang trí loại tranh nào?
 
GV căn cứ vào cách đặt vấn đề như trên hướng dẫn HS cách chọn tranh ảnh.
 
a. Nội dung của tranh ảnh
 
- Tranh phong cảnh, tranh tĩnh vật...
- Ảnh gia đình, ảnh cá nhân, ảnh những người mình yêu thích...
 
Lựa chọn nội dung tranh ảnh tùy thuộc vào ý thích của chủ nhân và điều kiện kinh tế của gia đình (loại tranh nào và treo ở đâu).
 
b. Màu sắc của tranh ảnh
 
GV gợi ý để HS kể nội dung tranh (hay liệt kê thể loại tranh)
 
- Tranh phong cảnh, tranh tĩnh vật.
- Ảnh gia đình, cá nhân, ảnh những người mình thích...
 
Hỏi: Hãy nêu đặc điểm màu sắc của tranh theo các thể loại? và nêu đặc điểm màu sắc của tường nhà mà các em thường quan sát thấy.
GV chia nhóm theo bàn HS hoặc tổ để các em thảo luận về màu sắc của tranh và màu sắc của tường, sự phối hợp màu sắc như thế nào để tăng hiệu quả trong trang trí tranh ảnh.
HS làm bài tập tình huống thể hiện quan điểm lựa chọn vừa thảo luận:
- Tường màu vàng nhạt, màu kem thì chọn màu sắc của tranh như thế nào? (tranh màu rực rỡ, màu sáng hay tối).
- Tường màu xanh, màu sẫm thì chọn màu sắc của tranh như thế nào? (màu sáng, màu tối).
GV gợi ý hoặc định hướng cách chọn màu hợp lý.
GV đưa ra một số tình huống cụ thể:
 
+ Căn phòng hẹp nên treo loại tranh nào để tạo cảm giác rộng rãi, thoáng đãng (tranh phong cảnh màu rực rỡ, sáng sủa).
+ Căn phòng rộng, trống trải nên treo loại tranh nào tạo cảm giác ấm cúng, gần gũi, vui tươi...
 
c. Kích thước tranh ảnh phải cân xứng với tường
 
Kích thước tranh ảnh (diện tích của bức tranh hay khổ tranh) có mối quan hệ tương quan hợp lý về tỷ lệ với kích thước (diện tích khoảng rộng) bức tường định treo tranh:
 
- Bức tranh to không nên treo ở khoảng tường nhỏ.
- Có thể ghép nhiều tranh nhỏ để treo ở khoảng tường rộng.
 
GV chú ý thêm về tỉ lệ giữa bức tranh hay bức ảnh với khung của chúng sao cho hài hòa - phần nền của tranh ảnh trong khung cũng là một điểm nhấn cần chú ý.
 
3. Cách trang trí tranh ảnh
 
- HS quan sát hình 2. 11 SGK về cách treo tranh ảnh.
- GV bổ sung một số hình ảnh trực quan để HS quan sả (tốt nhất là quan sát, xem băng hình) về cách trang trí tranh ảnh trong gia đình.
 
HS rút ra nhận xét về:
 
+ Vị trí treo tranh ảnh: treo trên khoảng trống của tường phía trên tràng kỷ, kệ, đầu giường...
+ Cách treo tranh ảnh:
 
Độ cao: Vừa tầm mắt, cân xứng với độ cao trần nhà.
Hình thức: ngay ngắn, không để lộ dây treo...
Số lượng tranh ảnh: không treo quá nhiều tranh trên cùng một bức tường.
Kết luận: Tranh ảnh được lựa chọn và treo hợp lý sẽ làm cho căn nhà đẹp đẽ, ấm cúng tạo sự vui tươi thoải mái và dễ chịu.
 
II. Gương
 
Công dụng
 
GV: Gương có công dụng gì?
HS trả lời gương có công dụng để soi, dùng để trang trí...
GV chốt lại vấn đề ngoài công dụng chính để soi gương còn là một đồ vật dùng để trang trí. Trang trí gương hợp lý sẽ tạo cho căn phòng rộng hơn và sáng sủa hơn...
GV cho ví dụ minh hoạ về sự tăng độ sáng nếu sử dụng gương (như từ 1 ngon nến cháy được chiếu qua 1 gương thành 2 ngọn nến cháy giúp cho ca mổ trong y tế thành công) để tìm hiểu thêm về công dụng của gương trong cuộc sống.
 
Cách treo gương
 
- Cho HS quan sát vị trí treo gương hình 2.12 SGK.
- HS quan sát tranh ảnh minh họa việc dùng gương trong trang trí và cách sử dụng gương trong căn phòng có bề ngang hẹp (đối với nhà ở thành phố, thị trấn, thị xã có diện tích sử dụng hẹp).
 
GV cần chú ý đến tình huống HS đề xuất như gương ở nhà em không có khung hay gương cá nhân quá nhỏ có nên treo lên tường hay không?
- Một chiếc gương treo phía trên tràng kỷ, ghế dài phải tương đối lớn để tạo cảm giác chiều sâu cho căn phòng.
- Phòng nhỏ, hẹp treo gương trên một phần tường hoặc toàn bộ tường sẽ tạo cảm giác rộng ra (nên tránh treo ở vị trí dễ lạo cảm giác ảo như tưởng còn lối đi nên dễ va vào gương).
- Treo gương trên tủ, kệ, bàn làm việc sỗ làm tăng vẻ thân mật, ấm cúng và tiện sử dụng.
 
III. Rèm cửa
 
I. Công dụng
 
GV nêu câu Hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của em về rèm cửa?
HS có nhiều cách trả lời, nếu đối tượng ở miền núi, vùng sâu, vùng hải đảo có thể đây là một khái niệm mới do vậy GV nêu và giải thích để HS hiểu.
+ Công dụng của rèm cửa: tạo vẻ râm mát, có tác đụng che khuất và làm tăng vẻ đẹp cho căn nhà.
GV có thể giải thích thêm: Rèm cửa còn có tác dụng cách nhiệt (giữ độ ẩm về mùa đông, mát về mùa hè nếu chủ nhân muốn duy trì tương đối nhiệt độ ở trong phòng).
 
2. Chọn vải may rèm
 
Có 2 yếu tố chính trong cách chọn vãi may rèm cửa đó là màu sắc của vải và chất liệu của vải.
 
a. Màu sắc
 
Màu sắc của rèm cửa thường hài hòa với màu tường, màu cửa và các đồ vật chính ở trong phòng.
Màu sắc của rèm nhiều khi còn phụ thuộc vào sớ thích của chủ nhân đối với các khu vực sử dụng. Ví dụ như:
- Phòng khách màu sắc của rèm hài hòa với màu tường, màu cửa.
- Phòng ngủ màu sắc cúa rèm ấm áp, kín đáo.
- Phòng học, phòng làm việc màu sắc của rèm trang nhã, sáng sủa.
 
b. Chất liệu vải
 
Chất liệu vải làm rèm cửa rất đa dang, phong phú nhưng đặc trưng cơ bản nhất của chất liệu may rèm cửa là phải mềm mại để tạo độ rủ tự nhiên ở các trạng thái như:
 
Trung thái tĩnh: huống rèm - có độ rủ.
Trung thái động: kéo rèm - mềm mại dễ kéo, dễ bó định hình.
 
Các loại vải dày làm rèm cửa như nỉ, gấm... (cửa chính, cửa sổ lớn...) Các loại vải mỏng làm rèm cửa như voan, ren...
 
GV cho HS quan sát hình 2.13 (SGK) nêu nhận xét vé hình thức kiểu rèm —> đề xuất ý kiến, đưa ra giải pháp phù hợp với điều kiện của gia đình mình.
 
IV. Mành

1. Công dụng
 
Ngoài công dụng che bớt nắng, gió, che khuất... mành còn làm tăng vẻ đẹp cho căn phòng.
GV nêu câu hỏi: Công dụng của mành đối với đời sống con người như thế nào?
 
HS ở mỗi khu vực sẽ có cách trả lời theo nhận thức riêng của mình, ví dụ như vùng trồng dâu nuôi tằm thì mành có công dụng ngăn không cho ruồi, muỗi, côn trùng bay vào phòng nuôi tằm (phân biệt khu vực ở và khu vực không phải để ở).
 
GV cần căn cứ vào đặc điểm của địa phương, khai thác hết công dụng của mành nhăm tăng cường, hỗ trợ kỹ năng cuộc sống trong gia đình cho các em.
 
2. Các loại mành
 
Mành có nhiều loại và làm bằng các chất liệu khác nhau,
- Mành có nhiều loại, nhiều kiếu phù hợp với tính năng mà người sử dung cần như:
+ Mành nhựa tráng để che khuất nhưng vẫn giữ sáng.
+ Mành tre, trúc, nứa che bớt nắng, gió...
+ Mành treo ở cửa ra vào, ban công, nối tiếp giữa 2 phòng...
- Chất liệu làm mành: lựa chọn các chất liệu chịu được lực uốn tương đối, chịu được tác động của môi trường... các chất liệu làm mành thường là nhựa, tre, trúc, vầu, bương...
 
GV có thể nêu câu hỏi chốt kiến thức: Nêu đặc điểm của chất liệu làm mành và kể tên một số chất liệu mà em biết.
 
Ghi nhớ:
 
- Tranh ảnh, gương, rèm cửa, mành... là những đổ vật thông dụng dùng để trang trí nhà ở.
- Cần chọn tranh ảnh, rèm cửa, mành... phù hợp với căn phòng, với màu sắc của tường và đồ vật trong nhà, tạo nên vẻ đẹp hài hòa.
 
♦ Tổng kết - dặn dò
 
- GV cho HS đọc phần "Ghi nhớ"
- GV gợi ý HS trả lời câu hỏi cuối bài.
- Dặn dò HS chuẩn bị bài 12: Trang trí nhà bằng cây cảnh và hoa
 
 Nội dung cần chuẩn bị:
 
+ Đọc trước bài 12.
+ Sưu tầm tranh ảnh, mẫu hoa cây cảnh dùng trong trang trí nhà cửa.
+ Quan sát vị trí trang trí cây cảnh, hoa... Tìm hiểu cách chăm sóc cây.
 
♦ Câu hỏi
 
1. Em hãy nêu cách chọn và sử dụng tranh ảnh để trang trí nhà ở.
2. Rèm cửa, mành, gương có công dụng gì và cách trang trí trong nhà như thế nào?
3. Nhà em thường sử dụng những đồ vật nào để trang trí?