A. PHẦN TỰ LUẬN
Câu 1. Ưu thế lai là gì? Giải thích nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai.
Câu 2. Hãy chứng minh nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng lên các đặc điểm hình thái và sinh lí của cơ thể sinh vật?
Câu 3. Trình bày phương pháp chọn lọc hàng loạt ở cây trồng. Nêu những ưu điểm và nhược điếm của chọn lọc hàng loạt?
B. PHẦN TRẮC NGHIỆM
Câu 1. Hiện tượng các cá thể tách ra khỏi nhóm dẫn đến kết quả gì?
A. Làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể
B. Làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng
C. Hạn chế sự cạnh tranh giữa các cá thể
D. Tạo điều kiện cho các cá thể hỗ trợ nhau tìm mồi có hiệu quả hơn
Câu 2. Hai hình thức quan hệ chủ yếu giữa các sinh vật khác loài là gì?
A. Quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch
B. Quan hệ cạnh tranh và quan hệ ức chế
C. Quan hệ, đối địch và quan hệ ức chế
D. Quan hệ hỗ trợ và quan hệ quần tụ
Câu 3. Môi trường sống của cây xanh là ở đâu?
A. Đất
B. Đất và nước
C. Đất và không khí
D. Không khí và nước
Câu 4. Đặc điểm nào sau đây không được xem là điểm đặc trưng của quần thể?
A. Mật độ của quần thể
B. Thành phần nhóm tuổi của các cá thể
C. Tỉ lệ giới tính của các cá thể trong quần thể
D. Thời gian hình thành của quần thể
Câu 5. Việc sống thành bầy đàn của các cá thể cùng loài có lợi ích gì?
A. Làm tăng khả năng tự bảo vệ của chúng trước các kẻ thù
B. Tăng khả năng tìm mồi hiệu quả hơn
C. Tăng khả năng chống chịu của chúng trước các yếu tố của môi trường sống
D. Cả A, B, C đều đúng.
Câu 6. Yếu tố tác động nào làm thay đổi mật độ của quần thể?
A. Tỉ lệ sinh sản của quần thể
B. Tỉ lệ tử vong của quần thể
C. Biến động của điều kiện sống như lũ lụt, cháy rừng, dịch bệnh..
D. Cả A, B, C đều đúng
Câu 7. Tìm các cụm từ phù hợp điền vào chỗ trống thay cho các số 1, 2, 3,... để hoàn chỉnh các câu sau:
Quần xã có các tính chất...(1)... về số lượng …(2).. các loài sinh vật. Số lượng các loài được đánh giá qua những chỉ số về..,(3)... độ nhiễu, độ thường gặp... của loài trong quần xã. Thành phần...(4)…. được thể hiện qua chỉ số xác định...(5)... loài đặc trưng...
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI
A. PHẦN TỰ LUẬN
Câu 1.
1. Ưu thế lai
Ưu thế lai là hiện tượng con lai F1 có sức sống cao hơn bố mẹ chúng, thể hiện ở các đặc điểm như: sinh trưởng nhanh phát triển mạnh, chống chịu tốt với các điều kiện của môi trường; các tính trạng hình thài và năng suất đều cao hơn trung bình giữa hai bố mạ hoặc vượt trội của hai bố mẹ.
Ưu thế lai biểu hiện rõ nhất ở con lai F1, sau đó giảm dần qua các thế hệ.
2. Nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai
Về phương diện di truyền, người ta cho rằng các tính trạng về số lượng (các chỉ tiêu về hình thái, năng suất...) do nhiều gen trội quy định. Ở hai dạng bố mẹ thuần chủng, nhiều gen lặn ở trạng thái đồng hợp biểu lộ một số đặc điểm xấu. Khi lai giữa chúng với nhau, con lai F1 đều ở trạng thái dị hợp về các cặp gen và khi ấy, chỉ có gen trội có lợi mới biểu hiện kiểu hình ở F1.
Thí dụ: Một dòng mang 2 gen trội lai với một dòng mang 1 gen trội có lợi, con lai sẽ mang 3 gen trội có lợi.
P : AabbCC x aaBBcc -> F1 : AaBbCc
Từ thế hệ F2 trở đi, tỉ lệ dị hợp giảm dần nên ưu thế lai cũng giảm dần.
Câu 2.
1. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến đặc điểm hình thái và sinh lí của cơ thể động vật
a. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến đặc điểm hình thái cơ thể động vật
Động vật sống ở vùng lạnh và vùng nóng có nhiều đặc điểm hình thái khác nhau như:
- Ở thú có lông (hươu, gấu, cừu...) sống ở vùng lạnh có lớp lông dày và dài hơn lông cũng của loài đó nhưng sống ở vùng nóng.
- Ở chim, thú, so sánh kích thước cơ thể của các cá thể cùng loài (hoặc loài gần nhau) phân bố rộng ở bắc và Nam bán cầu, thì cá thể sống ở nơi nhiệt độ thấp có kích thước cơ thể lớn hơn. Cá thể sống nơi nhiệt độ ấm áp. Chẳng hạn, gấu ở miền Bắc Cực có kích thước rất to lớn, hơn hẳn gấu ở vùng nhiệt đới.
b. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sinh lí cơ thể động vật
Nhiều loài động rật có tập tính lẩn tránh nơi có nhiệt độ nóng quá hoặc lạnh quá bằng cách chui vào hang để ngủ hè hoặc ngủ đông. Đây cũng là biện pháp nhằm giảm bớt sự oxi hoá các chất của cơ thể chúng nhằm tiết kiệm năng lượng trong điều kiện môi trường khắc nghiệt khó tìm thức ăn.
2. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến đặc điểm hình thái và sinh lí của cơ thể thực vật
a. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến đặc điểm hình thái cơ thể thực vật
- Cây sống ở vùng nhiệt đới, trên bề mặt có tầng citin dày để hạn chế thoát hơi nước.
- Cây sống ở vùng ôn đới, vào mùa đông, chồi cây có vảy bao bọc, thân và rễ cây có các lớp bần dày để tạo lớp cách nhiệt, bảo vệ cây.
b. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sinh lí cơ thể thực vật
- Cây ở vùng nhiệt đới, khi trời nóng, quá trình thoát hơi nước giảm để tránh bị héo khô.
- Cây ở vùng ôn đới, về mùa lạnh, thường rụng nhiều lá, có tác dụng giảm diện tích tiếp xúc với không khí lạnh và giảm thoát hơi nước để giữ nhiệt độ cho cây.
Câu 3.
1. Phương pháp chọn lọc hàng loạt ở cây trồng
Gieo trồng giống khởi đầu, sau đó chọn các cây có kiểu hình tốt, phù hợp với mục đích chọn lọc. Hạt của những cây được chọn trộn lẫn với nhau để trồng vụ sau.
Ở vụ sau, mang các hạt đã được chọn gieo trồng. Kết quả thu được so sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng. Nếu giống chọn hàng loạt cho kết quả tốt hơn giống khởi đầu và bằng hoặc hơn giống đối chứng thì được chọn.
2. ưu nhược điểm của chọn lọc hàng loạt
a. ưu điểm
Đây là phương pháp đơn giản, dễ làm, ít tốn kém nên dễ áp dụng rộng rãi
b. Nhược điểm
Do chỉ dựa vào kiểu hình, thiếu kiểm tra kiểu gen nên dễ nhầm với thường biến phát sinh do khí hậu và địa hình.
B. PHẦN TRẮC NGHIỆM
Câu 1. C Câu 2. A Câu 3. B
Câu 4. D Câu 5. D Câu 6. D
Câu 7. 1. Cơ bản ; 2. Thành phần ; 3. Độ đa dạng ; 4. Các loài sinh vật; 5. Loài ưu thế
Giải Tiếng Anh 9 Kết nối tri thức, Unit 6: Getting Started