Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm bộ phận giao cảm và đối giao cảm.
- Bộ phận giao cảm có trung ương nằm ở chất xám thuộc sừng bên tủy sống (đốt tuỷ ngực 1 đến đốt tuỷ thắt lưng III). Các nơron trước hạch đi tới chuỗi hạch giao cảm (sợi trục ngắn) và tiếp cận với nơron sau hạch (sợi trục dài).
- Bộ phận đối giao cảm có trung ương là các nhân xám trong trụ não và sừng bên đoạn cùng tuỷ sống. Các nơron trước hạch (sợi trục dài) đi tới các hạch đối giao cảm (nằm cạnh cơ quan) để tiếp cận các nơron sau hạch (sợi trục ngắn). Các sợi trước hạch của cả 2 bộ phận đều có bao miêlin.
Nhờ tác dụng đối lập của hai bộ phận thần kinh này mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hoà được hoạt động của các cơ quan nội tạng (cơ trơn và tuyến).

Đại não là phần nào phát triển nhất ở người. Đại não gồm:
Chất xám tạo thành vỏ đại não, là nơi tập trung thân và các tua ngắn nơron, trung tâm của các phản xạ có điều kiện.
Chất trắng nằm dưới vỏ não là các đường thần kinh nối các phần của vỏ não với nhau và vỏ não với các phần dưới của hệ thần kinh. Trong chất trắng còn có các nhân nền.
Nhờ các rãnh và các khe do sự gấp nếp của vỏ não, một mặt làm cho diện tích bề mặt của vỏ não tăng lên, mặt khác chia não thành các thuỳ và các hồi não, trong đó có các vùng cảm giác và vận động. đặc biệt là các vùng vận động ngôn ngữ và các vùng hiểu tiếng nói và chữ viết.

Vị trí các thành phần của não bộ.
Trụ não, tiểu não và não trung gian nằm dưới bán cầu đại não.
Cấu tạo và chức năng của trụ não.
Trụ não gồm chất trắng bên bên ngoài và chất xám bên trong.
Chất xám ở trụ não là các trung tâm thần kinh xuất phát từ 12 đôi dây thần kinh não (gồm 3 loại: dây cảm giác, dây vận động, dây pha).
- Chức năng: điều khiển và điều hòa hoạt động của cát nội quan (tuần hoàn, bài tiết, hô hấp, tiêu hóa).
Não trung gian
- Nằm giữa trụ não và đại não, gồm đồi thị và vùng dưới đồi thị.
- Chức năng:
• Đồi thị: chuyển tiếp đường dẫn truyền cảm giác từ dưới đi lên não.
• Vùng dưới đồi thị: nhân xám là trung ương điều khiển các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt.
Tiểu não
- Chất trắng ở phía trong, chất xám phía ngoài làm thành lớp vỏ
- Chức năng: điều hòa phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể.

Tuỷ sống bao gồm chất xám ở giữa và bao quanh bởi chất trắng.
Chất xám là căn cứ (trung khu) của các phản xạ không điều kiện.
Chất trắng là các đường dẫn truyền nối các căn cứ trong tuỷ sống với nhau và với não bộ.
Có 31 đôi dây thần kinh tủy là các dây pha gồm có các bó sợi thần kinh hướng tâm (cảm giác) và các bó sợi thần kinh li tâm (vận động) được nối với tuỷ qua các rễ sau và rễ trước.

Nơron là đơn vị cấu tạo nên hệ thần kinh.
Mỗi nơron bao gồm: 1 thân, nhiều sợi nhánh và một sợi trục.
Sợi trục thường có bao myelin. Tận cùng tua dài có các cúc xináp là nơi tiếp giáp giữa các nơron này với các nơron khác hoặc với cơ quan trả lời.
Nơron có khả năng hưng phấn và dẫn truyền xung thần kinh.
Hệ thần kinh bao gồm não bộ, tuỷ sống (thuộc bộ phận trung ương) các dây thần kinh và hạch thần kinh (thuộc bộ phận ngoại biên).
Hệ thần kinh được chia thành hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng.

Câu hỏi trắc nghiệm Sinh học 8: Ôn tập chương VIII, có đáp án.