a. Hướng dẫn tìm hiểu
Đọc lại đoạn trích, xét dung lượng câu thơ dùng để miêu tả hành động, cử chỉ, ngoại hình hay nội tâm nhân vật để thấy tác giả chú trọng vào yếu tố nào? Liên hệ với các loại truyện đã học để so sánh.
b. Gợi ý trả lời
Nhân vật trong đoạn trích này được miêu tả chủ yếu qua ngoại hình, cử chỉ, lời nói. cả đoạn trích phần lớn là lời đối thoại của nhân vật. Phần còn lại miêu tả trận đấu không cân sức giữa Vân Tiên với băng cướp Phong Lai và một vài nét miêu tả hành động, cử chỉ của Nguyệt Nga... Như vậy, rõ ràng nội tâm nhân vật không hề được khắc hoạ. Người đọc biết được tính cách nhân vật là do lời nói, hành động của nhân vật ấy. Ví dụ, chúng ta rất khó hình dung Nguyệt Nga có diện mạo cụ thể ra sao nhưng qua những lời chí tình của nàng, độc giả không chỉ nghĩ nàng dịu hiền mà còn thấy nàng vô cùng xinh đẹp nữa.
Với đặc điểm thể hiện nhân vật thông qua miêu tả hành động, cử chỉ là chủ yếu này, Lục Vân Tiên rất gần với loại truyện truyền thông nói chung và truyện cổ tích nói riêng. Ở đó, người đọc theo dõi diễn tiến câu chuyện, sự việc, xem các nhân vật làm gì, kết quả ra sao... mà không hề thấy diễn biến nội tâm nhân vật. Ta gặp Thạch Sanh dũng mãnh chém trăn tinh mà không thấy chàng dũng sĩ có những suy nghĩ cụ thể thế nào; gặp một cô Tấm trả thù, trừng trị mẹ con Cám mà không hiểu cô hờn ghen, dằn vặt ra sao... Đây chính là điểm gần gũi giữa Lục Vân Tiên với những truyện dân gian do phương thức kể quyết định. Gắn với phương thức diễn xướng đặc trưng của nó ta mới thấy điều này là tất yếu. Nguyễn Đình Chiểu không thể để Nguyệt Nga bộc lộ cảm xúc đến hàng mấy chục câu thơ như cô Kiều (Kiều ở lầu Ngưng Bích) bởi những người nghe kể (thương là ở chợ), buổi nghe buổi không, vì thế khó mà theo dõi. Họ quan tâm nhiều nhất đến hành động của nhân vật và diễn biến câu chuyện. Phải chăng vì lẽ này mà có người gọi Lục Vân Tiên là chàng Thạch Sanh của đời sau?
Giải Tiếng Anh 9 Kết nối tri thức, Unit 6: Getting Started