Năm 1958, trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Hồng Gai, Quảng Ninh. Nhà thơ Huy Cận đã xúc động trước vẻ đẹp của cuộc sống nơi đây và đã thể hiện cảm xúc đó qua bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá’’.

Cuộc chiến tranh khốc liệt thời chống Mỹ của dân tộc đã qua đi. Nhưng để cảm nhận được phần nào hình ảnh con người và cuộc chiến tranh đó. Chúng ta không thể quên “Bài thơ tiểu đội xe không kính’’ của nhà thơ Phạm Tiến Duật.

Kể từ hôm ấy, hôm mà Hà Nội 36 phố phường ‘tranh ngói nhuốm màu mây’ (Nguyễn Đình Chiểu), nước ta bước vào thời kì toàn dân kháng chiến. Bao lớp người trai ‘... ra đi đầu không ngoảnh lại. - Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy’ (Nguyễn Đình Thi). Bao lớp người trai đã ‘... tình nguyện ra đi’.

Sau ngày được Từ Hải chuộc khỏi lầu xanh về làm áp trại phu nhân. Nhân lúc thong dong, vui vầy Kiều kể lại cho Từ Hải nghe những ngày hàn vi của mình:

Phân tích hình ảnh chị em Thúy Kiều, chúng ta phần nào nhận ra nghệ thuật tả người của Nguyễn Du. Ngôn ngữ miêu tả trong đoạn thơ ấy như những nét vẽ điêu luyện, màu sắt tài hoa thì ở đây, trong đoạn thơ Mã Giám Sinh mua Kiều, nghệ thuật tả người xuất sắc của nhà thơ lại càng được khẳng định.

Ngoài hình ảnh Trương Chi, ước lệ của các nhà văn xưa là “đẹp người đẹp nết”. Các vị túc nho thuở trước thường là những người am hiểu không chỉ chữ nghĩa của các thánh hiền mà còn cả đến khoa nhìn người đoán số phận (nhân tướng học). Trong “Truyện Kiều”, hình như cụ Nguyễn Du cũng đã dùng hai điều trên để xây dựng nhân vật, trong đó có Thúy Kiều.