Kể lại một lễ hội dân gian (Bài 2)

Buổi sáng tiệc bơi bắt đầu bằng tiệc tế. Các nam phụ lão ấu, nhất là các thôn nữ mặc quần áo đẹp kéo ra đứng đông nghịt trên bờ, tiếng chiêng trống nổi lên vang dội xóm làng.
 
Khi các tay chèo đã ngồi vào khoang, tay nắm mái chèo sẵn sàng; các trải dàn hàng ngang đều tăm tắp, thì một hồi trống rung lên, cuộc thi bắt đầu. Trống mõ thúc liên hồi kì trận. Hàng ngàn hàng vạn người reo hò. Các tay trải cúi rạp người chém mái chèo xuống nước, cánh tay hối hả, miệng hô: "Dô huỵch! Hồ huỵch!".
 
Những con trải lướt băng băng, như những mũi tên phóng về phía trước. Các trải xuất phát từ cửa đình Hạc qua bến Gút đến Tiên Cát cầu Việt Trì, quay trở lại bến Gút về đỗ trước bến Hạc giữa tiếng trống, tiếng hò reo như sấm dậy. Ánh mắt các thiếu nữ sáng ngời lên...
 
Hội bơi trải Kẻ Me diễn ra ba ngày sau đó, từ 25 đến 27 tháng 5 âm lịch. Kẻ Me có ba giáp: Phù Yên, Bồ Thôn và Hạc Đình. Mỗi thôn có một thuyền rồng bằng gỗ chò, hai đầu sơn đỏ, giữa sơn đen.
 
Mỗi thuyền chỉ có 40 người, 38 tay chèo, một bỏ lái, một cầm cờ. Ngày 24 hạ trải ở sóng Phó Đáy, sáng 25 đua trải từ đình tới làng Diệm Xuân; chiều 26 bơi tới Bến Cả làng Nghĩa Yên; sáng 27 đua tới đinh làng Hội Chữ. Chiều 26, bơi thi “cướp cờ” là háo hức, sôi động nhất. Chiều 27 bơi rước kiệu về Ngã Ba Chạ để "tiễn thánh về".
 
Hội bơi trải ở vùng Bạch Hạc, Việt Trì đã có hàng nghìn năm nay, một lễ hội dân gian đậm đà màu sắc văn hóa - văn minh sông Hồng, cái nôi của nền văn minh Lạc - Việt.