Mướp đắng là loại cây thuộc họ bầu bí, còn gọi là "khổ qua". Lá giống như lá mướp. Hoa trắng phơn phớt vàng. Tháng ba trở đi, mướp đắng ra nhiều lứa hoa và kết trái.
Quả mướp đắng tròn, thon dài, hình trứng, hai đầu thon nhọn, ngoài vỏ có nhiều nốt sần mọc không theo quy luật nào, vỏ xanh, trắng xanh hoặc xanh đậm, khi chín ngả sang màu vàng quýt.
Gọi là mướp đắng vì nó có vị rất đắng, nhưng tính mát, thân và lá giống như cây nho, vỏ ngoài sần lên như vỏ quả vải, trông không bắt mắt, nên có người gọi nó là quả vải cẩm (cẩm lệ chi), trái nho ghẻ.
Mướp đắng tuy đắng nhưng chưa bao giờ truyền cái đắng cho người ăn. Mướp đắng để xào thịt, xào tim gan, nấu cá... ăn rất ngon. Mẹ vẫn bổ đôi quả mướp đắng, nạo bớt phần hạt và ruột, rồi nhồi thịt xay, mộc nhĩ, gia vị, buộc lại đem hấp; các con ăn mãi không chán.
Anh Thuận nói có nơi người ta gọi quả mướp đắng là “rau quân tử”. Nhiều nhà hàng hiện nay xếp các món ăn được chế biến từ mướp đắng vào loại "đặc sản".
Quả mướp đắng lúc chín, đầu quả tách ra làm ba mảnh để lộ ra thịt quả màu hồng tươi, nên có nơi gọi tên nó là quả "hồng cô nương". Quả xanh thái mỏng, hạt mướp đắng già đều được dùng làm vị thuốc chữa bệnh tiểu đường, viêm họng, chốc đầu,... rất hiệu nghiệm.
Cả xóm em, nhiều nhà đã trồng mướp đắng. Nhiều người đã "nghiện" món mướp đắng nhồi thịt. Mẹ thường cười bảo: "Cây mướp đắng làm thủng ví tiền của mẹ".