Cây xương rồng cao ngang đầu người. Gốc cây bạc thếch, sần sùi. Mỗi cây có nhiều cành, đứng xa nhìn tựa như những bàn tay trẻ con. Ở những cành mới mọc, xanh bóng mượt; chỉ cần lấy một vật nhọn như cái đinh, cái kim găm nhẹ chích vào, tức thì mủ (nhựa) xương rồng ứa ra, màu trắng tinh, tỏa ra một mùi hắc nồng rất độc.
Cành xương rồng có nhiều cạnh gần giống như múi khế, từng chùm gai li ti trắng nhọn mọc lên tua tủa. Lá xương rồng như những vỏ hến xanh nhạt mọc trên những cạnh lồi của cành phía trên ngọn.
Xương rồng phát triển trong mùa xuân. Cuối tháng ba, trong nắng mới, xương rồng trổ hoa. Hoa xương rồng có bốn năm cánh, màu vàng thắm; mỗi đóa hoa xòe nở chỉ bằng chiếc cúc bấm. Hoa xương rồng thuộc loài hoa “hữu sắc vô hương”, chẳng mấy ai ngó tới. Em chưa nhìn thấy quả xương rồng bao giờ.
Bờ rào xương rồng có nhiều gai nhọn để ngăn trâu bò phá phách. Ong bướm chim chóc cũng chẳng bao giờ đoái hoài đến cây xương rồng. Có điều lạ, em vẫn thấy bố em đi cắt xương rồng về, tỉa hết gai nhọn, nướng qua trên lò than, làm thuốc xông chân, xông lưng cho bà.
Bà vẫn nói: “Câỵ xương rồng quý lắm đấy! Nhờ xông xương rồng mà bà ngủ được, đỡ nhức xương...”. Cây xương rồng trở thành thầy thuốc trong gia đình em từ đó.